تارخ انتشار مطلب: شنبه ۱۷ تیر ۱۳۹۶ - ۰۹:۵۲
1,286 بازدید
امتیاز :
Rate this post

مقاله ای درباره استاد غلامرضا دبیران(۱)

مقاله ای درباره استاد غلامرضا دبیران(۱)

وبلاگ ساوجبلاغ پژوهی در مطلبی نوشت

به گزارش روایت نو،یادی از نیک مرد عرصه سیاست و ادب

بخش اول

استاد غلامرضا دبیران (۱۲۹۶- ۱۳۶۵ش) شاعر، نویسنده، مترجم، خوشنویس و فعّال اجتماعی معاصر است که ریشه در روستای نجم آباد از توابع استان البرز دارد. پدرش میرزا شفیع دبیران مشهور به دبیر افخم (م –۱۳۳۳ش) فرزند میرزا تقی ساوجبلاغی مشهور به دبیر اعلم و مادرش صدیقه نجم آبادی فرزند شیخ علی نجم آبادی است  .

 

تعبیر «علی بن یقطین» درباره استاد غلامرضا دبیران را برای نخستین بار حجت الاسلام والمسلمین سیّد علی محمّد وزیری یزدی (م ۱۳۵۶ش) بنیانگذار کتابخانه وزیری یزد به کار برده است. علی بن یقطین بن موسی بغدادی (۱۲۴ – ۱۸۲ق) محدّث، فقیه، متکلّم و از یاران نزدیک امام موسی کاظم علیه السلام است. او با وجود شیعه بودن، از وزیران حکومت عباسی و مورد اعتماد آنان بود. به نظر شیعیان و بنا به شواهد تاریخی و روایی، ورود او به دستگاه خلافت با اجازه و راهنمایی امام هفتم شیعیان بوده است.

 

استاد دبیران تحصیلات خود را در زادگاهش تهران با فراگیری قرآن کریم نزد پدر و پدربزرگش آغاز کرد و همزمان با حفظ قرآن به تکمیل آموخته‌های ادبی و هنر خوشنویسی پرداخت. پس از پایان دوره دبیرستان، تحصیلات دانشگاهی اش را در رشته زبان و ادبیات فارسی در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران گذراند. «تاریخ قرآن کریم» عنوان پایان نامه کارشناسی او است که در سال ۱۳۲۱ش به راهنمایی دکتر بدیع الزمان فروزان فر (م ۱۳۴۹ش) نوشته شده است. او در سال ۱۳۲۳ش در دوره دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه تهران پذیرفته شد اما این دوره را ناتمام گذاشت.

 

استاد محمّدتقی بهار ملقّب به ملک الشعرا (م ۱۳۳۰ش)، میرزا عبدالعظیم خان قریب گرکانی (م ۱۳۴۴ش)، استاد محمّدحسین فاضل تونی (م ۱۳۳۹ش)، دکتر احمد بهمنیار (م ۱۳۳۴ش)، آیت الله سیّد محمّدکاظم عصّارتهرانی (م ۱۳۵۳ش) دیگر استادان دانشگاهی او بودند. بسیاری از دروس حوزوی را نیز با علاقه نزد عموی پدرش شیخ عباس علی سحبان مشهور به فاضل اعمی (م ۱۳۳۱ش)، شیخ مرتضی غمامی طالقانی، آیت الله سیّد علی موسوی بهبهانی (م ۱۳۵۴ش) در اهواز، آیت الله شیخ بهاالدین محلاتی (م ۱۳۶۰ش) در شیراز، شیخ محمّدصالح حایری مازندرانی مشهور به علامه سمنانی (م ۱۳۵۰ش) در سمنان فراگرفت.

 

دکتر حکیمه دبیران درباره ارتباط گرم پدرش با دانشمندان روزگار خود می نویسد: «مرحوم پدرم در تمام دوران خدمت و مأموریت به شهرهای مختلف با علمای بزرگوار و اساتید گرانقدر مراوده و مباحثه داشتند و در دوران بازنشستگیمی‌فرمودند: به حمدالله در تمام مأموریت ها سعی می‌کردم از محضر علمای بزرگ استفاده کنم و می‌توانم بگویم که آنچه خداوند در این مأموریت ها به من توفیق داده بر اثر راهنمایی این علمای بزرگوار بوده است.»آیت الله محمّد صدوقی (شهادت ۱۳۶۱ش)، سیّد علی محمّد وزیری یزدی، آیت الله میرزا خلیل کمره ای (م ۱۳۶۳ش)، آیت الله سیّد محمّدحسن مرعشی شوشتری (م ۱۳۸۷ش)، آیت الله سیّد روح الله خاتمی (م ۱۳۶۷ش) از جمله این علما بودند.

 

استاد دبیران همچنین در شیراز با علی اصغر حکمت (م ۱۳۵۹ش) و دکتر عبدالوهاب نورانی وصال (م ۱۳۷۳ش)؛ در مشهد مقدس با برخی استادان شعر و ادب چون دکتر قاسم رسا (م ۱۳۵۶ش) مشهور به ملک‌الشعرای آستان قدس رضوی و احمد گلچین معانی (م ۱۳۷۹ش) مراوده و مقابله اشعار داشت. او در مأموریت کاری کوتاهش به تبریز با استاد سیّد محمّدحسین بهجت تبریزی متخلّص به شهریار (م ۱۳۶۷ش) دیدارهایی داشت. شهریار در قصیده ای از او چنین یاد کرده است:

 

دگر غلام رضا شهرتش دبیران است

 

به خط خوش همه سرمشق اهل ایمان است

 

استاد دبیران که تدبیر و مدیریت در عرصه های اجتماعی را از اجداد خویش به ارث برده بود در دوره حکومت پهلوی عهده دار این مناصب شد: رییس دفتر رمز و محرمانه نخست وزیر دکتر محمّدمصدق؛ شهردار اهواز؛ شهردار شیراز از سال ۱۳۴۰تا ۱۳۴۱ش؛ شهردار و فرماندار مشهد؛ معاون استاندار خراسان؛ فرماندار کل یزد و فرماندار کل سمنان. او در سال ۱۳۴۸ش پس از استعفا از عضویت اجباری در حزب رستاخیز، از فرمانداری کل یزد عزل شد اما پس از پیروزی انقلاب اسلامی، در اوایل سال ۱۳۵۸ش از بازنشستگی به خدمت بازگردانده شد و با پیشنهاد آیت الله شهید صدوقی و تصویب هئیت دولت و حکم وزیر کشور برای تصدّی سمت نخستین استاندار یزد پس از انقلاب، راهی آن دیار گردید. خشکاندن باتلاق بزرگ اهواز به هنگام تصدّی شهرداری آن شهر، ساخت حوزه علمیه دارالعلم زیر نظر آیت الله سیّد علی موسوی بهبهانی در سال ۱۳۳۹ش و نماینده ویژه دولت در رسیدگی به امور زلزله زدگان منطقه طبس با مصوبه هئیت وزیران در سال ۱۳۵۷ش از دیگر فعالیّت های او است.

 

اختراع پرگار رسم بیضی از اقدامات علمی استاد دبیران است که در ۲۸دی ۱۳۴۲به شماره ۵۰۹۴به ثبت رسیده است. شاعرانگی او هم در دیوان اشعارش با نام «ابجد عشق» هویدا است. در این کتاب اشعار او از سال ۱۳۱۶تا ۱۳۶۵ش در قالب های مختلف شعری آمده است. دبیران دیوان اشعارش را چنین شناسانده است:

 

ابجد عشق است یاران این اثر

 

کز الف تا یای آن بارد شرر

 

حرف حرفش اخگری سوزان بود

 

نغمه اش گه وصل و گه هجران بود

 

ابجدی یابید در این برگ ها

 

نقش شان از زندگی ها، مرگ ها

 

گونه گونه سوزها و سازها

 

ناله ها، فریادها، آوازها

 

آثاری چاپی و دست نویس از استاد دبیران برجای مانده که براساس وصیت نامه اش، در فروردین ۱۳۹۲ش به کتابخانه آستان قدس رضوی و بخشی از آن به کتابخانه وزیری یزد (از موقوفات آستان قدس رضوی) هدیه شده است:

 

خوشنویسی پانزده جزء از قرآن کریم به خط نسخ؛ دیوان غزلیات حافظ به خط نستعلیق به ترتیب هر غزل در یک صفحه؛ مرقعات مختلف به خطوط نستعلیق، نسخ، شکسته و ثلث؛ تاریخ قرآن کریم (پایان نامه دوره کارشناسی)؛ یک دوره دستور زبان فارسی به فارسی سره؛ برگردان به فارسی بیش از نیمی از نهج البلاغه به نثر؛ دیوان اشعار (ابجد عشق) چاپ سال ۱۳۷۹ش؛ ترجمه چند مقامه از مقامات حریری؛ ترجمه یک دوره نحو عوامل ملا محسن؛ ترجمه انجیل برنابا به توصیه آیت الله میرزا خلیل کمره ای؛ تحریرات و ترجمه منظوم ادعیه کمیل، توسل، افتتاح، روزهای ماه مبارک رمضان، برخی مناجات های امام زین العابدین علیه السلام، سوره جمعه، زیارت نامه امام علی علیه السلام به روایت صعصعه بن صوهان، قصیده لامیه (منسوب به حضرت ابوطالب) در دو وزن مختلف. همچنین قصیده بُرده بوصیری، زیارت امین الله، فرمان امام علی علیه السلام به مالک اشتر، قصیده النبی محمّد سروده مارون بیک عبود (دانشمند مسیحی و رییس دانشگاه عالیه لبنان)، یکی از قصاید علامه محمّدصالح حایری مازندرانی در ستایش یحیی بن موسی بن جعفر علیه السلام، الفیه ابن مالک (هزاره در نحو) چاپ سال ۱۳۷۶ش. نیز اشعار غدیریه حسّان، مخمس استاد حاج شیخ عبدالصاحب از شعر ابونواس در مدح امام رضا علیه السلام.

 

بانو عفت محمّدی (م ۱۳۹۵ش) دختر عمو و همسر استاد دبیران در شمار بانوان خوشنویس است که دو ترجمه از قرآن کریم را خوشنویسی کرده است. هشت فرزند حاصل ازدواج این دو است: دکتر حکیمه دبیران (متولّد ۱۳۲۷ش) استاد زبان و ادبیات فارسی و رییس اسبق دانشگاه الزهرا؛ معصومه (متولّد ۱۳۲۵ش) و رابعه (متولّد ۱۳۲۹ش) دبیران بازنشسته آموزش و پرورش؛ باهره (متولّد ۱۳۳۱ش) دکترای کامپیوتر و مقیم آمریکا؛ علی اکبر (متولّد ۱۳۳۶ش) سفیر سابق ایران در اوگاندا؛ علی اصغر (متولّد ۱۳۳۹ش) مهندس الکترونیک مقیم آمریکا؛ محمّدرضا (متولّد ۱۳۴۰ش) مهندس کشاورزی؛ فریده (متولّد ۱۳۴۴ش) کارشناس ارشد پتروشیمی.

 

استاد غلامرضا دبیران در ۱۳بهمن ۱۳۶۵در ۶۹ سالگی درگذشت و در قطعه ۱۰۲ آرامستان بهشت زهرای تهران به خاک سپرده شد.

 

 بخش دوم مقاله

پاسخی بگذارید

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

  1. راهیان نور امسال رنگ و بوی مدافعان حرم به خود می گیرد - 91,340 بازدید
  2. دانلود رایگان کتاب عشق شیرین -۲۵۰صفحه-PDF - 58,584 بازدید
  3. تماس با ما - 42,088 بازدید
  4. دانلود/ آهنگ ماموریت سخت با صدای حامد زمانی + متن شعر - 38,479 بازدید
  5. درآمد علیخانی از «ماه عسل» چقدر است؟ - 32,125 بازدید
  6. به موج وبلاگی «من عاشق محمدم»بپیوندیم - 30,251 بازدید
  7. گلچینی از مطالب ارسالی به کمپین “دفاع از پاسپورت ایرانی” - 29,862 بازدید
  8. واکنش احمدی مقدم به تکذیبیه احمدی نژاد - 27,829 بازدید
  9. تعرفه تبلیغات در روایت نو - 26,528 بازدید
  10. گزارش تصویری فراخوان ” من، کلاس و معلم مهربانم “ - 26,170 بازدید
  11. اعلان جنگ شورای امر به‌ معروف به چشمان «فتنه‌ انگیز»! - 25,808 بازدید
  12. درباره ما - 25,497 بازدید
  13. نتیجه ابلاغ سیاست های اقتصاد مقاومتی چه شد؟ - 25,119 بازدید
  14. داستان زندگی مادر امام زمان (عج) نمایش رادیویی شد - 24,827 بازدید
  15. گلدون وبلاگی استان البرز/شماره ۷۹ - 24,396 بازدید
  16. نظر برخی وبلاگ نویسان استان البرز در مورد حماسه ۹ دی - 24,149 بازدید
  17. آزاد اندیشی یعنی رقص روی سن دانشگاه؟ - 23,674 بازدید
  18. افزایش سرعت فایرفاکس با استفاده از تکنیک HTTP Pipelining - 23,554 بازدید
  19. شاگرد ساوجبلاغی میرزای کلهر - 23,536 بازدید
  20. سخنرانی رئیس‌جمهور در بیست و نهمین کنفرانس بین المللی وحدت اسلامی آغاز شد - 16,854 بازدید
  21. با رعایت این نکات، همیشه موهای زیبا داشته باشید - 13,333 بازدید
  22. موج وبلاگی:محکومیت سکوت غرب در قبال شهادت ۳مسلمان - 12,231 بازدید
  23. گلدون وبلاگی استان البرز/شماره ۸۱ - 12,228 بازدید
  24. یامهدی (عج) - 12,149 بازدید
  25. طول انگشتان دست چه چیزی درباره شما می‌گویند؟ - 12,144 بازدید
  26. شیرینی زندگی با طعم شیرینی - 12,085 بازدید
  27. سفرای ایرانی خلیج فارس را ترک کنند - 12,018 بازدید
  28. بهترین تغذیه در زنگ تفریح مدرسه - 11,962 بازدید
  29. پیکرهای چهار شهید مدافع حرم در قم تشییع می شود - 11,919 بازدید
  30. تفاوت حلم و صبر… - 11,781 بازدید

ماجرای نذر بی سرانجام پدر بنیتا چه بود؟/ پدربزرگ بنیتا: پلیس از ما خواست آگهی گمشدگی بنیتا را منتشر نکنیم

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

اولین فیلم منتشره از مراسم تدفین بنیتا

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

اینستاگرام مادر بنیتا داغ دار شد + عکس

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

بازیگر «ماجرای نیمروز» پیتزا را بهترین اختراع بشر نامید/ قول همراهی مهرداد صدیقیان با بچه‌های سرطانی

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

تکذیب صحبت‌های «حمید بقایی» از سوی رئیس بیمارستان بقیه الله

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

برنامه های دهه کرامت آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه(س)

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

پاسخ حرکت جدید کنگره آمریکا را خواهیم داد/ بدون توجه به خواست دیگران تقویت قدرت دفاعی را ادامه می‌دهیم

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

کشف جسد بنیتا ۸ ماهه در پاکدشت/ سارق دستگیر شد + فیلم لحظه سرقت

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

نماز جمعه اولین هفته مرداد ماه به امامت حجت‌الاسلام صدیقی اقامه می‌شود

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

چرا احمدی نژاد نتوانست از بقایی عیادت کند؟+ فیلم

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

کنگره آمریکا طرح اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران را تصویب کرد

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

همکاری حامد بهداد و صداپیشه «دکتر ژیواگو»/ تهامی: به اندازه موهای سرم آنونس فیلم گفتم!

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

نیم صفحه روزنامه‌های ورزشی چهارم مرداد؛ پرسپولیس محکوم به پرداخت ۷ میلیارد!

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

چه کسانی بیشتر گرمازده می شوند؟/با این راهکارها گرمازدگی را بپیچانید

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

تحریم‌های جدید بسیار گسترده تر از قبل است/ مجلس، قانون جاری کشور مبنی بر توقف اجرای تعهدات ایران را اجرا نکرد/ اکنون باید پرسید تحریم‌ها شامل چه چیزی نمی‌شود؟

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

توزیع دولتی تریاک مشکلی را حل نمی کند/ جوانان به مواد مخدر صنعتی آلوده شده اند

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

تحریمی اتفاق بیفتد، هیچ پرداختی به توتال نخواهیم داشت/۱۳۰۰ نفر در وزارت نفت استخدام می‌شوند

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

ریشه درگیری‌های میانمار اعتقادی نیست

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

یوسف گم‌گشته پس از ۶ روز پیدا شد +فیلم

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

بررسی فضای مجازی و تهدید زبان فارسی در خندوانه/ خاطرات ارژنگ امیرفضلی از دوران سربازی

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

درمان غیبت چگونه است؟

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

پایتختی‌ها به اطراف تهران آمدند

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

متانول عامل مرگ ۵ تن و مسمومیت ۹۹ سیرجانی شد

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

هشدار اتحادیه عرب به اسرائیل: قدس خط قرمز است

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

خوشحال ترین مردم دنیا در کدام کشورند؟

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

روشی ساده که خستگی مفرط پاها را رفع می‌کند

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

صبحانه را مفصل بخورید تا لاغر بمانید

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

بیماران هموفیلی و«خانواده ای برای حمایت»

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

آقای قالیباف! انصرافتان از انتخابات اشتباه بود ولی آمدنتان ،اشتباه تر…!

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

مضجع شریف امام رضا(ع) غبار روبی شد

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

آرشیو