تارخ انتشار مطلب: شنبه ۱۷ تیر ۱۳۹۶ - ۱۰:۲۵
1,285 بازدید
امتیاز :
Rate this post

مقاله ای درباره استاد غلامرضا دبیران(۲)

مقاله ای درباره استاد غلامرضا دبیران(۲)

وبلاگ ساوجبلاغ پژوهی در مطلبی نوشت

به گزارش روایت نو،یادی از نیک مرد عرصه سیاست و ادب

بخش دوم

او به هنگام تصدّی مسئولیت های دولتی در دوره پهلوی، فعالیّت‌های مذهبی و اجتماعی آگاهانه ای داشت که از این جهت با جریان انقلاب اسلامی همسو می شد:

 

– محمّدضیاء اولیا سردبیر ماهنامه تدبیر آینده (چاپ یزد) درباره علایق مذهبی دبیران می‌نویسد: «خصوصیاتی همچون حافظ قرآن، حافظ  نهج البلاغه… مقیّد به نماز اوّل وقت و نماز شب و دایم الوضو بودن از وی یک مسئول و خدمتگزار کم سابقه در تاریخ پیش و پس از انقلاب ساخته است.» بانو عفت محمّدی همسر دبیران در این باره می گوید: «آقای دبیران ۲۷ساله بود و پیش از خواستگاری، من و ایشان با اینکه فامیل [دختر عمو و پسر عمو] بودیم همدیگر را ندیده بودیم! چرا که در خانواده ما رسم نبود دختر جلوی نامحرم بیاید. مرحوم دبیران فردی پاک و درست بود و توجّه جدّی به نماز و قرآن فرزندان داشت.»

 

– دبیران که رییس دفتر رمز و محرمانه نخست وزیر دکتر محمد مصدق (م ۱۳۴۵ش) بود در سال ۱۳۳۰ش پیش از سفر مصدق به ژنو به او این گونه توصیه می کند:

 

خدای ایران یارت در این سفر یارا

 

که همّت تو کشانده است تا فلک ما را

 

به خود ببال مصدق که مادر میهن

 

به فخر می نگرد چون تو سرو بالا را

 

مگر به گیتی دارد بلند بخت تو چشم

 

که سوی تو نگران است دیده دنیا را

 

رفیق راه تو در این سفر دل جمعی است

 

خدا برآورد امید جمع دل ها را

 

خلوص نیّت ما عرضه می کند اندرز

 

اگرچه پند بگویند پیر دانا را

 

نخست بر در شاهنشه خراسان رو

 

ببوس درگه مولی رضابن موسی را

 

سپس به هر سو خواهی مظفر و پیروز

 

به زیر پای درآور هوای پیما را

 

بگیر همّت از آن قطب عالم امکان

 

که عالمی ز تو گیرد دم مسیحا را

 

مگر دبیران راهم در آستان امام

 

به یاد آری از لطف خویشتن یارا

 

دکتر مصدق در ۱۴مهر ۱۳۳۰ش در پاسخمی نویسد: «جناب آقای دبیران! ضمن اظهار امتنان از احساسات بی آلایش شما و توجّهات پروردگار توانا و الطاف حضرت علی بن موسی الرضا علیه‌آلاف التحیه و الثناء استظهار دارم.»

 

پس از کودتای ۲۸امرداد ۱۳۳۲وقتی مصدق در زندان بود، دبیران شعری را با مطلع زیر به همراه دعای کمیل منظوم خود را برای او فرستاد:

 

بهار زندان خرّم عزیز ایران را

 

ز مصر عشق چه تدبیر ماه کنعان را

 

همسر دبیران درباره ارتباط او و مصدق می گوید: «دکتر مصدق به مرحوم دبیران اعتقاد داشت و از روی سوابق کاری اش مرحوم دبیران را به کار دعوت کرده بود. البته مرحوم دبیران احترام خاصی هم برای آیت الله [سیّد ابوالقاسم] کاشانی قایل بود. ایشان در شعری نقش آیت الله کاشانی را در ملّی شدن صنعت نفت ذکر و ثبت کرده است.»

 

– دکتر حکیمه دبیران درباره علاقه پدرش به امام خمینی و انقلاب اسلامی می گوید: «در سرودن ماده تاریخ تبحّر داشت و برای یافتن ماده تاریخ مناسب برای پیروزی انقلاب اسلامی نیز اهتمام ورزید… حکم استانداری یزد را از امام [خمینی] گرفتند. در آن دیدار، ایشان ماده تاریخ انقلاب را برای امام قرائت کردند و امام برای ایشان آرزوی توفیق کردند. در آن دیدار مرحوم دبیران آیه ای از قرآن رابه همراه تفسیر خواندند که امام در واکنش به آن، ایشان را بوسیدند… در پیش از انقلاب در اسناد ساواک آمده است که ایشان به علما گفته است صحیح است که من از حکومت [پهلوی] حکم گرفته ام ولی شما باید حکم را تنفیذ کنید. پس از اظهار این سخنان و ثبت آنها در اسناد ساواک، پس از فرمانداری کل یزد، به ایشان استانداری خراسان را ندادند.»

 

– حاج محمّد انتظار بقیه الله معروف به انتظاری (متولّد ۱۳۲۰ش) مدیر کتابخانه وزیری یزد، خاطراتش درباره استاد دبیران را این گونه به یاد می آورد: «آشنایی بنده با مرحوم دبیران به پس از انتصاب ایشان به فرمانداری کل یزد برمی گردد… [ایشان] از بنده خواستند هر چند وقت یکبار برای گفت و گو و مصاحبت نزد ایشان بروم. در آن دیدارها که معمولاً دوشنبه ها (روز تعطیلی کتابخانه) برگزار می شد به شعرخوانی و بازگویی تاریخ می-گذشت. از اخلاق خوب و خوش مشرب بودن ایشان لذّت می بردم و تقوا و زهد را به وضوح در ایشان مشاهده می کردم. با اینکه بالاترین مقام را در استان دارا بود، متواضع و متشرّع بود. به طوری که گاهی به ایشان می‌گفتم: تواضع زِگردن فرازان نکوستر گدا گر تواضع کند خوی اوست. در دیدارهایی که با مردم داشت می دیدم که هر کس به او مراجعه می کرد از او مطلبی یا نکته ای فرامی گرفت و دیدار با فرماندار کل مانند کلاس درس بود. حجّت الاسلام [سیّد علی محمّد] وزیری [بنیانگذار کتابخانه وزیری یزد] در خصوص مرحوم دبیران می گفتند به جدّه ام زهرا (س) آقای دبیران، علی بن یقطیناست. علی بن یقطین هم وزیر هارون الرشید بود هم شیعه [امام] موسی بن جعفر (ع). آقای دبیران هم مردی متدیّن منصف، ادیب، متعهد، متشرّع، حافظ قرآن و نهج البلاغه بود.حجّت الاسلام وزیری می گفت آقای دبیران خدای سلیقه است که من می گفتم ایشان خدای محبّت است… روزی [در سال ۱۳۴۸ش] یک مسأله شرعی برای مرحوم دبیران رخ داده بود. با من تماس گرفتند تا رساله توضیح المسایلی را برای ایشان ببرم. پرسیدم رساله چه کسی را بیاورم که ایشان پاسخ داد هر کس را اعلم می دانی. من رساله محشی را که نوشته آیت الله بروجردی بود و نه مرجع بر آن حاشیه زده اند به فرمانداری کل بردم. من دیدم ایشان رساله را گرفتند و مطابق نظر امام خمینی عمل کردند… استان یزد در سال ۱۳۵۳ش از فرمانداری کل به استانداری ارتقا یافت. در ابتدای انقلاب، جلسه ای با حضور شهید صدوقی، [دکتر] سیّد رضا پاک نژاد [شهید هفت تیر ۱۳۶۰انفجار دفتر حزب جمهوری اسلامی] و… و بنده برگزار شد که در بین گزینه هایی که مطرح شد در نهایت مرحوم دبیران بیشترین رأی را برای پست استانداری یزد کسب کرد. در واقع شناخت شهید صدوقی از مرحوم دبیران از زمان فرمانداری کل ایشان ایجاد شده بود. شهید صدوقی می فرمود شاه با اینکه خبیث است ولی کیمیاشناس است و وقتی دید آقای دبیران بازنشسته شده گفت: حیف است این مرد متدیّن در خانه بنشیند!

 

– غلامرضا دبیران در سال ۱۳۵۸ش وقتی به عنوان نخستین استاندار یزد انتخاب شد، علی محمّد همدانیان را به عنوان رییس دفتر خود انتخاب کرد. او که دبیران را یک گل خاص میان استانداران پس از انقلاب اسلامی می داند، از ویژگی های رییس خود این گونه یاد می کند: «در زمان آغاز به کار خود، نماز جماعت را در استانداری به راه انداخت و اکثراً بر این ذکر تأکید داشت که‌: یَا مَنْ ذِکْرُهُ شَرَفٌ لِلذَّاکِرِینَ و همه کارمندان را سفارش می کرد که جز ذکر خداوند چیزی نگویند. او می گفت فقط ذکر خداوند برای شما شرف و آبرو ایجاد می کند… پیش از انقلاب سعی می شد تا مدیران به عضویت در حزب رستاخیز دربیایند. او با موضوع مخالفت می کند. در پی مخالفت او [امیرعباس] هویدا تماس می گیرد و می گوید انتظار بود که شما از اوّلین اعضا باشید که مرحوم دبیران مجدداً مخالفت می کند. در پی اصرار هویدا پاسخ می دهد: من حزبی جز حزب خدا نمی شناسم که هویدا به او می گوید استعفا بدهید و بروید. مرحوم دبیران در همان جلسه ای که حضور داشته بلند می‌شود و می گوید: آقایان! جلسه تعطیل است و فرماندار کل بعدی جلسه را تشکیل می دهد… مرحوم دبیران در مقطعی که شهردار شیراز بود با رفتگران و کارمندان خود غذا می خورد و با آنان همراهی می کرد. در مقطعی شاه از شیراز بازدید می کرده است که مسئولان استان پس از موفقیت آمیز بودن آن بازدید، در جلسه ای جمع می شوند و شراب می طلبند! که مرحوم دبیران با جذبه خاصی با آن مخالفت می کند. پس از آن سند پرداخت هزینه شراب را برایش فرستاده بودند تا دستور پرداخت دهد که بر روی سند و فاکتور مربوطه نوشته بود: شاه مملکت اسلامی شراب نمی خورد! پس از آن تهدیدها، آغاز شد و پس از یک ماه و نیم از آنجا رفت ولی سند را امضا نکرد در حالی که در همین مقاطع در فرمانداری کل یزد برای این چنین سندهایی دستور پرداخت صادر می شد. این شواهد نشان می دهد مرحوم دبیران در زمان شاه برای رفتار خود فقط خدا را در نظر داشت و از کسی نهراسید. به بنده می فرمود: یک وقت دل به دنیا نبندی! من کسانی را دیدم که پادگان زیر پاهایشان می‌لرزید ولی جوان های انقلابی با پا جسدس را تکان می دادند… از پیش از انقلاب به شهید صدوقی اقتدا می کرد. گفته می شد یک روز که شهید صدوقی نماز جمعه اقامه می کرد، شهید محراب بخشی از سوره جمعه را فراموش می کند که ایشان که در صف اوّل نماز حضور داشته، شروع به خواندن سوره می کند که در پی آن شهید محراب سوره را ادامه می دهد

 

– محمّدآقا صنعتی (متولّد ۱۳۰۴ش) مسئول تشریفات فرمانداری کل یزد در سال های پیش از انقلاب درباره دبیران می گوید: «یکبار شاه بر سر قضیه زلزله طبس [در سال ۱۳۵۷ش] متوجّه بازنشستگی او شد و دستور داد تا او را از بازنشستگی خارج کنند. پس از انقلاب نیز مرحوم دبیران بازنشسته شده بود. امام خمینی جویای احوال او می شوند تا مسئولیت به او بدهند. او با کهولت سن می پذیرد که بار دیگر به عرصه خدمت بازگردد. مرحوم دبیران در رابطه با احوال پرسی امام، به دیدار ایشان رفت. امام در آن جلسه به او گفتند اوضاع اهواز مناسب نیست و می‌خواهم شما را به عنوان استاندار آنجا انتخاب کنم. او می گوید بنده بازنشسته شده ام و فرد دیگری را انتخاب فرمایید که امام می فرماید شما بایستی استاندار شوی! در پی اصرار امام خمینی، پاسخ می‌دهد اگر می خواهید من به یزد می روم! چون آنجا را دوست دارم. امام پیشنهاد او را پذیرفتند و حکم خود را از امام دریافت کرد… در دوره فرمانداری کل ایشان، نماز جماعت در مسجد ارک فرمانداری رونق گرفت… [او] همچنین در ده روزی که در مسجد ارک روضه خوانده می شد، حضور پیدا می کرد. مرحوم دبیران گاه گاهی برای اقامه نماز در مسجد حظیره [یزد] حضور پیدا می کرد. چندین بار با چشم خود دیدم که شهید صدوقی او را جلو می فرستاد و به او اقتدا می کرد.»

 

منابع: غلامرضا دبیران، هزاره در نحو، مقدّمه؛ میراث شهاب، ش ۸۱و ۸۲، ص ۱۷۱؛ فصلنامه سفینه، ش ۴۸، ص ۱۱۵؛ ماهنامه تدبیر آینده، ش ۴، صص ۱۲- ۵؛ محمّد کاظمینی، دانشنامه مشاهیر یزد،ج ۱، ص ۵۷۶؛ سیّد محمّدباقر برقعی، سخنوران نامی معاصر، ج ۱۳، ص ۴۳۳؛ محمّدرضا نصیری، اثرآفرینان، ج ۳، ص ۲۰؛ مجله کیهان فرهنگی، ش ۲۶۰، ص ۲۱؛ هفته نامه آیینه یزد، ش۳۲۰، ص ۲؛ ماهنامه فراز البرز، ش ۲، ص ۶؛نامه استاد غلامرضا دبیران و پاسخ دکتر محمّد مصدق که با لطف خانم دکتر حکیمه دبیران در اختیار نگارنده قرار گرفت.

 

– نشر نخست این مقاله در: حسین عسکری، «یادی از نیک مرد عرصه سیاست و ادب: درباره‌ استاد غلامرضا دبیران»، روزنامه اطلاعات، سال نود ویکم، ش ۲۶۷۵۹، ضمیمیه فرهنگی، ش ۳۱۶، چهارشنبه ۱۴ تیر ۱۳۹۶، ص ۱.

 

بخش اول مقاله

 

متن مقاله فوق در وب سایت روزنامه اطلاعات

 

 

پاسخی بگذارید

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

  1. راهیان نور امسال رنگ و بوی مدافعان حرم به خود می گیرد - 91,341 بازدید
  2. دانلود رایگان کتاب عشق شیرین -۲۵۰صفحه-PDF - 58,585 بازدید
  3. تماس با ما - 42,090 بازدید
  4. دانلود/ آهنگ ماموریت سخت با صدای حامد زمانی + متن شعر - 38,480 بازدید
  5. درآمد علیخانی از «ماه عسل» چقدر است؟ - 32,126 بازدید
  6. به موج وبلاگی «من عاشق محمدم»بپیوندیم - 30,251 بازدید
  7. گلچینی از مطالب ارسالی به کمپین “دفاع از پاسپورت ایرانی” - 29,862 بازدید
  8. واکنش احمدی مقدم به تکذیبیه احمدی نژاد - 27,829 بازدید
  9. تعرفه تبلیغات در روایت نو - 26,528 بازدید
  10. گزارش تصویری فراخوان ” من، کلاس و معلم مهربانم “ - 26,170 بازدید
  11. اعلان جنگ شورای امر به‌ معروف به چشمان «فتنه‌ انگیز»! - 25,808 بازدید
  12. درباره ما - 25,498 بازدید
  13. نتیجه ابلاغ سیاست های اقتصاد مقاومتی چه شد؟ - 25,119 بازدید
  14. داستان زندگی مادر امام زمان (عج) نمایش رادیویی شد - 24,827 بازدید
  15. گلدون وبلاگی استان البرز/شماره ۷۹ - 24,396 بازدید
  16. نظر برخی وبلاگ نویسان استان البرز در مورد حماسه ۹ دی - 24,149 بازدید
  17. آزاد اندیشی یعنی رقص روی سن دانشگاه؟ - 23,674 بازدید
  18. افزایش سرعت فایرفاکس با استفاده از تکنیک HTTP Pipelining - 23,554 بازدید
  19. شاگرد ساوجبلاغی میرزای کلهر - 23,536 بازدید
  20. سخنرانی رئیس‌جمهور در بیست و نهمین کنفرانس بین المللی وحدت اسلامی آغاز شد - 16,856 بازدید
  21. با رعایت این نکات، همیشه موهای زیبا داشته باشید - 13,333 بازدید
  22. موج وبلاگی:محکومیت سکوت غرب در قبال شهادت ۳مسلمان - 12,231 بازدید
  23. گلدون وبلاگی استان البرز/شماره ۸۱ - 12,228 بازدید
  24. یامهدی (عج) - 12,149 بازدید
  25. طول انگشتان دست چه چیزی درباره شما می‌گویند؟ - 12,144 بازدید
  26. شیرینی زندگی با طعم شیرینی - 12,085 بازدید
  27. سفرای ایرانی خلیج فارس را ترک کنند - 12,018 بازدید
  28. بهترین تغذیه در زنگ تفریح مدرسه - 11,962 بازدید
  29. پیکرهای چهار شهید مدافع حرم در قم تشییع می شود - 11,919 بازدید
  30. تفاوت حلم و صبر… - 11,781 بازدید

ماجرای نذر بی سرانجام پدر بنیتا چه بود؟/ پدربزرگ بنیتا: پلیس از ما خواست آگهی گمشدگی بنیتا را منتشر نکنیم

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

اولین فیلم منتشره از مراسم تدفین بنیتا

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

اینستاگرام مادر بنیتا داغ دار شد + عکس

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

بازیگر «ماجرای نیمروز» پیتزا را بهترین اختراع بشر نامید/ قول همراهی مهرداد صدیقیان با بچه‌های سرطانی

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

تکذیب صحبت‌های «حمید بقایی» از سوی رئیس بیمارستان بقیه الله

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

برنامه های دهه کرامت آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه(س)

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

پاسخ حرکت جدید کنگره آمریکا را خواهیم داد/ بدون توجه به خواست دیگران تقویت قدرت دفاعی را ادامه می‌دهیم

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

کشف جسد بنیتا ۸ ماهه در پاکدشت/ سارق دستگیر شد + فیلم لحظه سرقت

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

نماز جمعه اولین هفته مرداد ماه به امامت حجت‌الاسلام صدیقی اقامه می‌شود

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

چرا احمدی نژاد نتوانست از بقایی عیادت کند؟+ فیلم

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

کنگره آمریکا طرح اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران را تصویب کرد

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

همکاری حامد بهداد و صداپیشه «دکتر ژیواگو»/ تهامی: به اندازه موهای سرم آنونس فیلم گفتم!

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

نیم صفحه روزنامه‌های ورزشی چهارم مرداد؛ پرسپولیس محکوم به پرداخت ۷ میلیارد!

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

چه کسانی بیشتر گرمازده می شوند؟/با این راهکارها گرمازدگی را بپیچانید

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

تحریم‌های جدید بسیار گسترده تر از قبل است/ مجلس، قانون جاری کشور مبنی بر توقف اجرای تعهدات ایران را اجرا نکرد/ اکنون باید پرسید تحریم‌ها شامل چه چیزی نمی‌شود؟

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

توزیع دولتی تریاک مشکلی را حل نمی کند/ جوانان به مواد مخدر صنعتی آلوده شده اند

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

تحریمی اتفاق بیفتد، هیچ پرداختی به توتال نخواهیم داشت/۱۳۰۰ نفر در وزارت نفت استخدام می‌شوند

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

ریشه درگیری‌های میانمار اعتقادی نیست

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

یوسف گم‌گشته پس از ۶ روز پیدا شد +فیلم

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

بررسی فضای مجازی و تهدید زبان فارسی در خندوانه/ خاطرات ارژنگ امیرفضلی از دوران سربازی

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

درمان غیبت چگونه است؟

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

پایتختی‌ها به اطراف تهران آمدند

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

متانول عامل مرگ ۵ تن و مسمومیت ۹۹ سیرجانی شد

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

هشدار اتحادیه عرب به اسرائیل: قدس خط قرمز است

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

خوشحال ترین مردم دنیا در کدام کشورند؟

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

روشی ساده که خستگی مفرط پاها را رفع می‌کند

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

صبحانه را مفصل بخورید تا لاغر بمانید

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

بیماران هموفیلی و«خانواده ای برای حمایت»

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

آقای قالیباف! انصرافتان از انتخابات اشتباه بود ولی آمدنتان ،اشتباه تر…!

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

مضجع شریف امام رضا(ع) غبار روبی شد

۳۱ شهریور ۱۳۹۶

آرشیو