تارخ انتشار مطلب: پنجشنبه ۲۱ آذر ۱۳۹۲ - ۱۰:۳۲
379 بازدید
امتیاز :

نظر اسلام درباره اعتماد به نفس ؟!

“کانون وبلاگ نویسان جوان زنجان”  وبلاگ”حوزه علمیه خواهران “نوشت در پاسخ به این پرسش، ابتدا باید بدانیم مراد از «اعتماد به نفس» چیست؟ هر مراد و منظوری، حکم بخصوصی دارد و نمی‌توان به صورت مبهم به یک مسئله به شکل صحیح پاسخ گفت. جواب کوتاه اگر مراد از اعتماد به نفس، باور کردن استعداد‌های درونی خود و [&hellip

“کانون وبلاگ نویسان جوان زنجان”  وبلاگ”حوزه علمیه خواهران “نوشت

در پاسخ به این پرسش، ابتدا باید بدانیم مراد از «اعتماد به نفس» چیست؟ هر مراد و منظوری، حکم بخصوصی دارد و نمی‌توان به صورت مبهم به یک مسئله به شکل صحیح پاسخ گفت.

جواب کوتاه
اگر مراد از اعتماد به نفس، باور کردن استعداد‌های درونی خود و پی‌گیری و تلاش و زحمت شخص باشد، به طوری که کاری که خود می‌تواند انجام دهد به دیگران نسپارد و انتظاری از دیگران نداشته باشد، این مطلب، منافاتی با اخلاق اسلامی ندارد.

اما اگر مراد از اعتماد به نفس، چیزی مقابل اعتماد به خدا باشد، یعنی انسان به جای اعتماد به خدا در همه کارها و توکل بر او، بر خود اعتماد کند و توحید افعالی (یعنی همه افعال در حقیقت به دست خدا انجام می‌گیرد و احدی در انجام امور، مستقل از خدا و کمک خدا نیست. حتی نشستن و برخاستن هم به حول و قوه خداست. لا حول و لا قوه الا بالله) را فراموش کند، این اعتماد به نفس به هیچ عنوان مورد تایید اخلاق اسلامی نیست.

جواب مفصل در بیان دو متفکر برجسته

۱. عبارات آیت‌الله مطهری درباره اعتماد به نفس

استاد شهید مرتضی مطهری در مجموعه آثار، جلد ۱۶ ص ۲۰۵ می‌فرماید: «این مسئله به اصطلاح امروز «اعتماد به نفس» در مقابل اعتماد به انسان‌های دیگر، حرف درستی است، البته نه در مقابل اعتماد به خدا. اعتماد به نفس سخن بسیار درستی است؛ یعنی اتّکال به انسان دیگر نداشتن، کار خود را تا جایی که ممکن است خود انجام دادن و از احدی تقاضا نکردن.»

استاد در جلد ۲۵ ص ۴۵۱ از آن مجموعه می‌گوید: «اعتماد به نفسی که اسلام در انسان بیدار می‌کند، این است که امید انسان را از هر چه غیر عمل خودش است از بین می‌برد و به هرچه انسان بخواهد امید ببندد، از راه عمل خودش باید امید ببندد و همین‌طور پیوند انسان با هر چیز و هرکس از راه عمل است. شما نمی‌توانید با پیغمبر اسلام (ص) مرتبط باشید جز از راه عمل، نمی‌توانید با علی‌بن ابی‌طالب (علیه‌السلام) مرتبط باشید جز از راه عمل، نمی‌توانید با صدیقه طاهره مرتبط باشید جز از راه عمل؛ یعنی اسلام برای پیوند و ارتباط با پیامبر و اهل بیتش همه راه‌ها جز راه عمل را بسته است…

آیت‌الله مطهری در صفحه ۴۵۲ همان جلد ۲۵ می‌نویسد: پیغمبر اکرم (صلی‌الله علیه و آله) در یکی از مسافرت‌هایی که با اصحابشان می‌رفتند (نقل نشده که در کدام مسافرت بوده است) موقع ظهر که شد، دستور دادند قافله پایین بیایند. هر کسی از مرکب خودش پایین آمد، رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) هم پایین آمدند و جهتی را گرفتند و به آن سو رفتند.

اصحاب فکر کردند که لابد حضرت برای قضای حاجت به آن سو می‌روند. ولی دیدند حضرت پس از آنکه مقداری از شتر خودشان دور شدند، برگشتند. خیال کردند که حضرت، این محل را مناسب فرود آمدن تشخیص نداده‌اند و آمده‌اند دستور دهند که برویم در جای دیگری پایین بیاییم. حضرت در حالی که به طرف مرکب خودشان برمی‌گشتند با احدی حرف نمی‌زدند. آمدند تا به مرکب خودشان رسیدند. اصحاب دیدند که حضرت دست بردند در خورجین و توبره‌ای که بر شترشان بود و عِقال یعنی زانوبند شتر را بیرون آوردند و با آن، زانوهای شترشان را بستند و بعد دوباره به راه قبلی خودشان رفتند.

اصحاب فهمیدند که این راه دور را حضرت برگشتند که زانوبند شتر را ببندند. کار به این کوچکی! عرض کردند: یا رسول‌اللَّه؛ اگر شما برای چنین کاری برگشتید، چرا به ما فرمان ندادید؟! این اصحابی که فدایی هستند و اگر پیغمبر بگوید در دریا یا آتش بروید، فوراً می‌روند، این‌ها که جلو شمشیرها می‌روند و افتخارشان این است که فرمان رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) را اجرا کنند. عرض کردند: یا رسول اللَّه؛ چرا از دور فرمان ندادید که ما این کار را بکنیم؟

حضرت فرمودند: لایَسْتَعِنْ احَدُکُمْ مِنْ غَیْرِهِ وَ لَوْ بِقَضْمَهٍ مِنْ سِواک؛ هرگز از دیگران در کارها کمک نجویید ولو برای یک امر کوچکی باشد، ولو برای اینکه یک مسواک از دیگران بخواهید. یعنی کار خودتان را تا آن حدی که برای شما ممکن است و خودتان می‌توانید انجام دهید، از دیگری نخواهید که برایتان انجام دهد.

ببینید چقدر بجا. حالا اگر همین جمله را پیغمبر یک وقتی بالای منبر گفته بود، این قدر اثر نمی‌بخشید. این جمله را در وقتی می‌گوید که خودش اول عمل می‌کند.

پرورش اعتماد به نفس

۲. عبارت آیت‌الله جوادی آملی درباره اعتماد به نفس
درباره اعتماد به نفسی که در مقابل اعتماد به خدا و توکل به اوست، آیت‌الله جوادی آملی در کتاب مراحل اخلاق در قرآن، بحث توکل می‌گوید: یکی از افکاری که از مغرب‌زمین به حریم اندیشه ناب توحیدی مسلمانان و موحدان نفوذ کرده، این است که اعتماد به نفس از فضایل است و باید دیگران را به آن ترغیب کرد؛ در حالی که اسلام، هرگز اعتماد به نفس را تأیید نکرده است؛ زیرا انسانی که مالک هیچ شأنی از شئون خود نیست: «لا یملک لنفسه نفعاً ولا ضرا ولا موتاً ولا حیاهً ولا نشوراً» چگونه می‌تواند بر خود تکیه کند؟

آنچه از نظر اسلام فضیلت به شمار می‌رود و دین به آن بها می‌دهد، اعتماد و توکل بر خداست، چنانکه حضرت امام جواد (علیه‌السلام) فرمودند: «الثقه بالله تعالی ثمن لکل غال وسُلَّم إلی کل عال»؛ اعتماد به خدا، بهای هر کالای گران‌بها و نردبان صعود به هر درجه بلندی است. تکیه‌گاه مۆمن، قدرت بی‌کران و مستقل خدای سبحان است، نه قدرت خودش و نه قدرت دیگران.

اما اعتماد به نفس یا اعتماد به دیگران از نظر اسلام، رذیلت است؛ زیرا معنای اعتماد به نفس آن است که انسان به حول و قوه خود اعتماد کند، در حالی که خدای سبحان در معرفی مۆمنان می‌فرماید: آنان در برابر تهاجم بیگانگان می‌گفتند: «حسبنا الله و نعم الوکیل». آنان نمی‌گفتند قدرت نظامی و توان رزمی ما کافی است.

انسانی که در برابر خدا عاجز است و مالک چیزی نیست، باید بر خدا توکل کند نه بر نفس خود.

امام سجاد (علیه‌السلام) در ابتدای دعای ابوحمزه به خدای سبحان عرض می‌کند: «من أین لی الخیر یا ربّ ولا یوجد إلاّ من عندک و من أین لی النجاه و لا تُستطاع إلّا بک. لا الذی أحسن استغنی عن عونک و رحمتک و لا الذی أساء و اجترء علیک و لم یُرضِک خرج عن قدرتک… و لولا أنت لم أدر ما انت»؛ از کجا خیری توانم یافت؟ در صورتی که خیر، جز نزد تو نیست و از کجا راه نجاتی خواهم جُست و حال آن که جز به لطف تو، نجات میسر نیست… نه نیکوکاران از یاری و لطف و رحمتت بی‌نیازند و نه تبهکارانِ بی‌باک، از سلطه و قدرت تو بیرونند… اگر بر اثر هدایت تو نبود، نمی‌دانستم تو کیستی.

خبرگزاری فارس

پاسخی بگذارید

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

  1. راهیان نور امسال رنگ و بوی مدافعان حرم به خود می گیرد - 87,310 بازدید
  2. دانلود رایگان کتاب عشق شیرین -۲۵۰صفحه-PDF - 49,818 بازدید
  3. تماس با ما - 37,853 بازدید
  4. دانلود/ آهنگ ماموریت سخت با صدای حامد زمانی + متن شعر - 32,494 بازدید
  5. درآمد علیخانی از «ماه عسل» چقدر است؟ - 28,064 بازدید
  6. به موج وبلاگی «من عاشق محمدم»بپیوندیم - 25,741 بازدید
  7. گلچینی از مطالب ارسالی به کمپین “دفاع از پاسپورت ایرانی” - 25,202 بازدید
  8. واکنش احمدی مقدم به تکذیبیه احمدی نژاد - 23,828 بازدید
  9. تعرفه تبلیغات در روایت نو - 22,485 بازدید
  10. گزارش تصویری فراخوان ” من، کلاس و معلم مهربانم “ - 22,147 بازدید
  11. اعلان جنگ شورای امر به‌ معروف به چشمان «فتنه‌ انگیز»! - 21,883 بازدید
  12. درباره ما - 21,244 بازدید
  13. نتیجه ابلاغ سیاست های اقتصاد مقاومتی چه شد؟ - 21,219 بازدید
  14. داستان زندگی مادر امام زمان (عج) نمایش رادیویی شد - 20,796 بازدید
  15. گلدون وبلاگی استان البرز/شماره ۷۹ - 20,298 بازدید
  16. نظر برخی وبلاگ نویسان استان البرز در مورد حماسه ۹ دی - 20,170 بازدید
  17. آزاد اندیشی یعنی رقص روی سن دانشگاه؟ - 19,734 بازدید
  18. افزایش سرعت فایرفاکس با استفاده از تکنیک HTTP Pipelining - 19,646 بازدید
  19. شاگرد ساوجبلاغی میرزای کلهر - 19,639 بازدید
  20. با رعایت این نکات، همیشه موهای زیبا داشته باشید - 13,149 بازدید
  21. موج وبلاگی:محکومیت سکوت غرب در قبال شهادت ۳مسلمان - 12,024 بازدید
  22. طول انگشتان دست چه چیزی درباره شما می‌گویند؟ - 11,979 بازدید
  23. یامهدی (عج) - 11,974 بازدید
  24. شیرینی زندگی با طعم شیرینی - 11,924 بازدید
  25. گلدون وبلاگی استان البرز/شماره ۸۱ - 11,914 بازدید
  26. سفرای ایرانی خلیج فارس را ترک کنند - 11,846 بازدید
  27. بهترین تغذیه در زنگ تفریح مدرسه - 11,789 بازدید
  28. پیکرهای چهار شهید مدافع حرم در قم تشییع می شود - 11,745 بازدید
  29. تفاوت حلم و صبر… - 11,622 بازدید
  30. مأموریت بررسى سانحه دو قطار مسافربرى در سمنان به پایان رسید/ گزارش‌ها به معاون اول رییس‌جمهور ارائه شد - 11,537 بازدید

روزنامه‌های ورزشی هشتم اسفند

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

جایگاه تسبیحات حضرت زهرا (س)

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

مردی که بیشترین مدارک دانشگاهی را دارد +عکس

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

چگونه بفهمیم باتری لپ تاپ HP مان سالم است؟

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

قبل از خواب چه سوره‌هایی بخوانیم؟

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

مسابقه رادیویی ویژه ایام فاطمیه

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

مجریان تحویل سال ۹۶ چه کسانی هستند؟

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

حدیث امام صادق(ع) درباره زکات چشم

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

ساده‌ترین راه شستن پرده در خانه

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

چگونه سبزه عید درست کنیم؟

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

چرا آمریکا جرات ندارد اقدامی علیه سپاه پاسداران انجام دهد؟

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

سال خمسی داشته باشید

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

سرما کدام بیماری‌ها را بدتر می‌کند؟

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

این موارد را از تلفن همراهتان حذف کنید

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

قاتل یک میلیارد تومان داد و اعدام نشد

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

توضیحاتی درباره تعویض کارت ملی/ چرا هزینه تعویض کارت ملی زیاد شد؟

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

مرغ‌هایی با وزن بالاتر از ۲ کیلو را نه بخرید نه بخورید

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

آقای لاریجانی! تنبیه نکردید، چرا تحویل گرفتید؟!

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

بهترین زنان از نگاه بهترین زن

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

یک میلیارد و هشتصد میلیون برای مستضعف و کارگر رقم کلانی است

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

روایت شب گذشته رهبرانقلاب از راهکار رسیدن به شهادت + فیلم

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

روزنامه‌های ورزشی هفتم اسفند

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

آغاز نمایشگاه بهاره از ۱۱ اسفند/ فروش تولیدات قیمت گذاری نشده، جرم است

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

مکن یارانه ام را قطع…

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

عابدزاده پرسپولیسی است یا استقلالی؟ +فیلم

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

حدیث امام علی(ع)درباره کامیابی

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

شکر خدا گودرزی بازیگر سینما و تلویزیون در مورد جذابیت نقش امام خمینی (ره) می گوید؛

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

چند حدیث گهربار از حضرت فاطمه زهرا(س)

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

از متهم تقلب در انتخابات تا منتقد مدافعان حرم!

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

فکر رفتن به سفر نوروزی با این افراد را از سرتان بیرون کنید

۰۹ اسفند ۱۳۹۵

آرشیو