تارخ انتشار مطلب: پنجشنبه ۲۱ آذر ۱۳۹۲ - ۱۰:۳۲
392 بازدید
امتیاز :

نظر اسلام درباره اعتماد به نفس ؟!

“کانون وبلاگ نویسان جوان زنجان”  وبلاگ”حوزه علمیه خواهران “نوشت در پاسخ به این پرسش، ابتدا باید بدانیم مراد از «اعتماد به نفس» چیست؟ هر مراد و منظوری، حکم بخصوصی دارد و نمی‌توان به صورت مبهم به یک مسئله به شکل صحیح پاسخ گفت. جواب کوتاه اگر مراد از اعتماد به نفس، باور کردن استعداد‌های درونی خود و [&hellip

“کانون وبلاگ نویسان جوان زنجان”  وبلاگ”حوزه علمیه خواهران “نوشت

در پاسخ به این پرسش، ابتدا باید بدانیم مراد از «اعتماد به نفس» چیست؟ هر مراد و منظوری، حکم بخصوصی دارد و نمی‌توان به صورت مبهم به یک مسئله به شکل صحیح پاسخ گفت.

جواب کوتاه
اگر مراد از اعتماد به نفس، باور کردن استعداد‌های درونی خود و پی‌گیری و تلاش و زحمت شخص باشد، به طوری که کاری که خود می‌تواند انجام دهد به دیگران نسپارد و انتظاری از دیگران نداشته باشد، این مطلب، منافاتی با اخلاق اسلامی ندارد.

اما اگر مراد از اعتماد به نفس، چیزی مقابل اعتماد به خدا باشد، یعنی انسان به جای اعتماد به خدا در همه کارها و توکل بر او، بر خود اعتماد کند و توحید افعالی (یعنی همه افعال در حقیقت به دست خدا انجام می‌گیرد و احدی در انجام امور، مستقل از خدا و کمک خدا نیست. حتی نشستن و برخاستن هم به حول و قوه خداست. لا حول و لا قوه الا بالله) را فراموش کند، این اعتماد به نفس به هیچ عنوان مورد تایید اخلاق اسلامی نیست.

جواب مفصل در بیان دو متفکر برجسته

۱. عبارات آیت‌الله مطهری درباره اعتماد به نفس

استاد شهید مرتضی مطهری در مجموعه آثار، جلد ۱۶ ص ۲۰۵ می‌فرماید: «این مسئله به اصطلاح امروز «اعتماد به نفس» در مقابل اعتماد به انسان‌های دیگر، حرف درستی است، البته نه در مقابل اعتماد به خدا. اعتماد به نفس سخن بسیار درستی است؛ یعنی اتّکال به انسان دیگر نداشتن، کار خود را تا جایی که ممکن است خود انجام دادن و از احدی تقاضا نکردن.»

استاد در جلد ۲۵ ص ۴۵۱ از آن مجموعه می‌گوید: «اعتماد به نفسی که اسلام در انسان بیدار می‌کند، این است که امید انسان را از هر چه غیر عمل خودش است از بین می‌برد و به هرچه انسان بخواهد امید ببندد، از راه عمل خودش باید امید ببندد و همین‌طور پیوند انسان با هر چیز و هرکس از راه عمل است. شما نمی‌توانید با پیغمبر اسلام (ص) مرتبط باشید جز از راه عمل، نمی‌توانید با علی‌بن ابی‌طالب (علیه‌السلام) مرتبط باشید جز از راه عمل، نمی‌توانید با صدیقه طاهره مرتبط باشید جز از راه عمل؛ یعنی اسلام برای پیوند و ارتباط با پیامبر و اهل بیتش همه راه‌ها جز راه عمل را بسته است…

آیت‌الله مطهری در صفحه ۴۵۲ همان جلد ۲۵ می‌نویسد: پیغمبر اکرم (صلی‌الله علیه و آله) در یکی از مسافرت‌هایی که با اصحابشان می‌رفتند (نقل نشده که در کدام مسافرت بوده است) موقع ظهر که شد، دستور دادند قافله پایین بیایند. هر کسی از مرکب خودش پایین آمد، رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) هم پایین آمدند و جهتی را گرفتند و به آن سو رفتند.

اصحاب فکر کردند که لابد حضرت برای قضای حاجت به آن سو می‌روند. ولی دیدند حضرت پس از آنکه مقداری از شتر خودشان دور شدند، برگشتند. خیال کردند که حضرت، این محل را مناسب فرود آمدن تشخیص نداده‌اند و آمده‌اند دستور دهند که برویم در جای دیگری پایین بیاییم. حضرت در حالی که به طرف مرکب خودشان برمی‌گشتند با احدی حرف نمی‌زدند. آمدند تا به مرکب خودشان رسیدند. اصحاب دیدند که حضرت دست بردند در خورجین و توبره‌ای که بر شترشان بود و عِقال یعنی زانوبند شتر را بیرون آوردند و با آن، زانوهای شترشان را بستند و بعد دوباره به راه قبلی خودشان رفتند.

اصحاب فهمیدند که این راه دور را حضرت برگشتند که زانوبند شتر را ببندند. کار به این کوچکی! عرض کردند: یا رسول‌اللَّه؛ اگر شما برای چنین کاری برگشتید، چرا به ما فرمان ندادید؟! این اصحابی که فدایی هستند و اگر پیغمبر بگوید در دریا یا آتش بروید، فوراً می‌روند، این‌ها که جلو شمشیرها می‌روند و افتخارشان این است که فرمان رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) را اجرا کنند. عرض کردند: یا رسول اللَّه؛ چرا از دور فرمان ندادید که ما این کار را بکنیم؟

حضرت فرمودند: لایَسْتَعِنْ احَدُکُمْ مِنْ غَیْرِهِ وَ لَوْ بِقَضْمَهٍ مِنْ سِواک؛ هرگز از دیگران در کارها کمک نجویید ولو برای یک امر کوچکی باشد، ولو برای اینکه یک مسواک از دیگران بخواهید. یعنی کار خودتان را تا آن حدی که برای شما ممکن است و خودتان می‌توانید انجام دهید، از دیگری نخواهید که برایتان انجام دهد.

ببینید چقدر بجا. حالا اگر همین جمله را پیغمبر یک وقتی بالای منبر گفته بود، این قدر اثر نمی‌بخشید. این جمله را در وقتی می‌گوید که خودش اول عمل می‌کند.

پرورش اعتماد به نفس

۲. عبارت آیت‌الله جوادی آملی درباره اعتماد به نفس
درباره اعتماد به نفسی که در مقابل اعتماد به خدا و توکل به اوست، آیت‌الله جوادی آملی در کتاب مراحل اخلاق در قرآن، بحث توکل می‌گوید: یکی از افکاری که از مغرب‌زمین به حریم اندیشه ناب توحیدی مسلمانان و موحدان نفوذ کرده، این است که اعتماد به نفس از فضایل است و باید دیگران را به آن ترغیب کرد؛ در حالی که اسلام، هرگز اعتماد به نفس را تأیید نکرده است؛ زیرا انسانی که مالک هیچ شأنی از شئون خود نیست: «لا یملک لنفسه نفعاً ولا ضرا ولا موتاً ولا حیاهً ولا نشوراً» چگونه می‌تواند بر خود تکیه کند؟

آنچه از نظر اسلام فضیلت به شمار می‌رود و دین به آن بها می‌دهد، اعتماد و توکل بر خداست، چنانکه حضرت امام جواد (علیه‌السلام) فرمودند: «الثقه بالله تعالی ثمن لکل غال وسُلَّم إلی کل عال»؛ اعتماد به خدا، بهای هر کالای گران‌بها و نردبان صعود به هر درجه بلندی است. تکیه‌گاه مۆمن، قدرت بی‌کران و مستقل خدای سبحان است، نه قدرت خودش و نه قدرت دیگران.

اما اعتماد به نفس یا اعتماد به دیگران از نظر اسلام، رذیلت است؛ زیرا معنای اعتماد به نفس آن است که انسان به حول و قوه خود اعتماد کند، در حالی که خدای سبحان در معرفی مۆمنان می‌فرماید: آنان در برابر تهاجم بیگانگان می‌گفتند: «حسبنا الله و نعم الوکیل». آنان نمی‌گفتند قدرت نظامی و توان رزمی ما کافی است.

انسانی که در برابر خدا عاجز است و مالک چیزی نیست، باید بر خدا توکل کند نه بر نفس خود.

امام سجاد (علیه‌السلام) در ابتدای دعای ابوحمزه به خدای سبحان عرض می‌کند: «من أین لی الخیر یا ربّ ولا یوجد إلاّ من عندک و من أین لی النجاه و لا تُستطاع إلّا بک. لا الذی أحسن استغنی عن عونک و رحمتک و لا الذی أساء و اجترء علیک و لم یُرضِک خرج عن قدرتک… و لولا أنت لم أدر ما انت»؛ از کجا خیری توانم یافت؟ در صورتی که خیر، جز نزد تو نیست و از کجا راه نجاتی خواهم جُست و حال آن که جز به لطف تو، نجات میسر نیست… نه نیکوکاران از یاری و لطف و رحمتت بی‌نیازند و نه تبهکارانِ بی‌باک، از سلطه و قدرت تو بیرونند… اگر بر اثر هدایت تو نبود، نمی‌دانستم تو کیستی.

خبرگزاری فارس

پاسخی بگذارید

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

  1. راهیان نور امسال رنگ و بوی مدافعان حرم به خود می گیرد - 88,604 بازدید
  2. دانلود رایگان کتاب عشق شیرین -۲۵۰صفحه-PDF - 52,641 بازدید
  3. تماس با ما - 39,197 بازدید
  4. دانلود/ آهنگ ماموریت سخت با صدای حامد زمانی + متن شعر - 34,268 بازدید
  5. درآمد علیخانی از «ماه عسل» چقدر است؟ - 29,367 بازدید
  6. به موج وبلاگی «من عاشق محمدم»بپیوندیم - 27,184 بازدید
  7. گلچینی از مطالب ارسالی به کمپین “دفاع از پاسپورت ایرانی” - 26,598 بازدید
  8. واکنش احمدی مقدم به تکذیبیه احمدی نژاد - 25,127 بازدید
  9. تعرفه تبلیغات در روایت نو - 23,809 بازدید
  10. گزارش تصویری فراخوان ” من، کلاس و معلم مهربانم “ - 23,432 بازدید
  11. اعلان جنگ شورای امر به‌ معروف به چشمان «فتنه‌ انگیز»! - 23,130 بازدید
  12. درباره ما - 22,602 بازدید
  13. نتیجه ابلاغ سیاست های اقتصاد مقاومتی چه شد؟ - 22,449 بازدید
  14. داستان زندگی مادر امام زمان (عج) نمایش رادیویی شد - 22,069 بازدید
  15. گلدون وبلاگی استان البرز/شماره ۷۹ - 21,595 بازدید
  16. نظر برخی وبلاگ نویسان استان البرز در مورد حماسه ۹ دی - 21,427 بازدید
  17. آزاد اندیشی یعنی رقص روی سن دانشگاه؟ - 20,989 بازدید
  18. افزایش سرعت فایرفاکس با استفاده از تکنیک HTTP Pipelining - 20,883 بازدید
  19. شاگرد ساوجبلاغی میرزای کلهر - 20,877 بازدید
  20. با رعایت این نکات، همیشه موهای زیبا داشته باشید - 13,220 بازدید
  21. موج وبلاگی:محکومیت سکوت غرب در قبال شهادت ۳مسلمان - 12,106 بازدید
  22. یامهدی (عج) - 12,037 بازدید
  23. طول انگشتان دست چه چیزی درباره شما می‌گویند؟ - 12,032 بازدید
  24. گلدون وبلاگی استان البرز/شماره ۸۱ - 12,015 بازدید
  25. شیرینی زندگی با طعم شیرینی - 11,986 بازدید
  26. سفرای ایرانی خلیج فارس را ترک کنند - 11,907 بازدید
  27. بهترین تغذیه در زنگ تفریح مدرسه - 11,852 بازدید
  28. پیکرهای چهار شهید مدافع حرم در قم تشییع می شود - 11,803 بازدید
  29. تفاوت حلم و صبر… - 11,681 بازدید
  30. سخنرانی رئیس‌جمهور در بیست و نهمین کنفرانس بین المللی وحدت اسلامی آغاز شد - 11,606 بازدید

حال و روز ناخوش خیابان های کرج پس از بارش

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

مشروح اولین مناظره نامزد‌های انتخابات ریاست جمهوری ۹۶ در رسانه ملی+ فیلم

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

نیم صفحه روزنامه های ورزشی نهم اردیبهشت هتریک اعتصاب

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

برنامه‌های امروز (شنبه) نامزدهای ریاست جمهوری در صداوسیما

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

هفته بیست و نهم لیگ برتر فوتبال؛ تلاش استقلال براى نزدیک شدن به نایب قهرمانى

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

با این روش هندوانه تا یک سال سالم می‌ماند

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

در پشت صحنه نخستین مناظره انتخاباتی چه اتفاقی افتاد + فیلم

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

روایت صداپیشه «دیرین دیرین» از تحقق آرزوهای کودکی‌/ رونمایی از «منحنی» علیمردانی در دورهمی

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

درخواست رضا رویگری از رئیس سازمان سینمایی

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

واژه‌هایی که در وصف حضرت حجت (عج) زیبا می‌شوند

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

پشت پرده انتخاب «استیکر» در شبکه‌های اجتماعی/ خانم‌ها از این شکلک‌ها متنفرند!

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

برای پاکسازی روده‌ها چه بخوریم؟

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

این شماره های ضروری را به خاطر بسپارید

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

ارتباط سندرم «خستگی مزمن» با باکتری روده

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

علت زردی کودکان مشخص شد

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

مجری هتاک به امام رضا(ع) در استان ایلام بازداشت شد

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

قسمت‌های جذاب مناظره اول/ فیلم

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

وقتى دستهای خالی رئیس جمهور معاون اول را برجسته مى کند/ ذوق زدگی اصلاح طلبان از صحنه گردانی جهانگیری در مناظره

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

از نجابت و وقاحت تا میتوانیم و نمی توانیم!

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

رهبر معظم انقلاب در جمع شرکت‌کنندگان مسابقات بین‌المللی قرآن کریم: هویت ایمانی مانع از سلطه و دخالت دشمنان اسلام است

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

میرسلیم در گفتگوی ویژه خبری: دولت یازدهم در چند ماه اخیر تازه شروع به کار کرده است

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

جلیلی در جمع مردم همدان؛ میشود مشکلات را حل کرد؛ شما نمیتوانید!

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

روحانی با تسلیت شهادت جمعی از مرزبانان کشورمان در حادثه تروریستی: دولت پاکستان نسبت به شناسایی و برخورد با عوامل گروه‌های تروریستی- تکفیری جنایت اخیر اقدام کند

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

از دستگیری رامبد جوان توسط نیروی انتظامی تا اجرای استندآپ کمدی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

جام جهانی فوتبال ساحلی ۲۰۱۷ – باهاما؛ایران ۳ – مکزیک ۲ / ۳ امتیاز برای ایران در گام نخست

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

فاجعه‌ای دیگر خوزستان را فرا گرفته است/ کهور آمریکایی گونه گیاهی خطرناک

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

توهین بی‌سابقه مجری به ساحت امام رضا (ع) در ستاد انتخاباتی یکی از کاندیداها +فیلم

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

دورهمی قهرمان اتومبیلرانی با مهران مدیری

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

صلوات ویژه ایام ماه مبارک شعبان

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

اعمال شب و روز اول ماه شعبان

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۶

آرشیو