تارخ انتشار مطلب: پنجشنبه ۲۱ آذر ۱۳۹۲ - ۱۰:۳۲
421 بازدید
امتیاز :
Rate this post

نظر اسلام درباره اعتماد به نفس ؟!

“کانون وبلاگ نویسان جوان زنجان”  وبلاگ”حوزه علمیه خواهران “نوشت در پاسخ به این پرسش، ابتدا باید بدانیم مراد از «اعتماد به نفس» چیست؟ هر مراد و منظوری، حکم بخصوصی دارد و نمی‌توان به صورت مبهم به یک مسئله به شکل صحیح پاسخ گفت. جواب کوتاه اگر مراد از اعتماد به نفس، باور کردن استعداد‌های درونی خود و [&hellip

“کانون وبلاگ نویسان جوان زنجان”  وبلاگ”حوزه علمیه خواهران “نوشت

در پاسخ به این پرسش، ابتدا باید بدانیم مراد از «اعتماد به نفس» چیست؟ هر مراد و منظوری، حکم بخصوصی دارد و نمی‌توان به صورت مبهم به یک مسئله به شکل صحیح پاسخ گفت.

جواب کوتاه
اگر مراد از اعتماد به نفس، باور کردن استعداد‌های درونی خود و پی‌گیری و تلاش و زحمت شخص باشد، به طوری که کاری که خود می‌تواند انجام دهد به دیگران نسپارد و انتظاری از دیگران نداشته باشد، این مطلب، منافاتی با اخلاق اسلامی ندارد.

اما اگر مراد از اعتماد به نفس، چیزی مقابل اعتماد به خدا باشد، یعنی انسان به جای اعتماد به خدا در همه کارها و توکل بر او، بر خود اعتماد کند و توحید افعالی (یعنی همه افعال در حقیقت به دست خدا انجام می‌گیرد و احدی در انجام امور، مستقل از خدا و کمک خدا نیست. حتی نشستن و برخاستن هم به حول و قوه خداست. لا حول و لا قوه الا بالله) را فراموش کند، این اعتماد به نفس به هیچ عنوان مورد تایید اخلاق اسلامی نیست.

جواب مفصل در بیان دو متفکر برجسته

۱. عبارات آیت‌الله مطهری درباره اعتماد به نفس

استاد شهید مرتضی مطهری در مجموعه آثار، جلد ۱۶ ص ۲۰۵ می‌فرماید: «این مسئله به اصطلاح امروز «اعتماد به نفس» در مقابل اعتماد به انسان‌های دیگر، حرف درستی است، البته نه در مقابل اعتماد به خدا. اعتماد به نفس سخن بسیار درستی است؛ یعنی اتّکال به انسان دیگر نداشتن، کار خود را تا جایی که ممکن است خود انجام دادن و از احدی تقاضا نکردن.»

استاد در جلد ۲۵ ص ۴۵۱ از آن مجموعه می‌گوید: «اعتماد به نفسی که اسلام در انسان بیدار می‌کند، این است که امید انسان را از هر چه غیر عمل خودش است از بین می‌برد و به هرچه انسان بخواهد امید ببندد، از راه عمل خودش باید امید ببندد و همین‌طور پیوند انسان با هر چیز و هرکس از راه عمل است. شما نمی‌توانید با پیغمبر اسلام (ص) مرتبط باشید جز از راه عمل، نمی‌توانید با علی‌بن ابی‌طالب (علیه‌السلام) مرتبط باشید جز از راه عمل، نمی‌توانید با صدیقه طاهره مرتبط باشید جز از راه عمل؛ یعنی اسلام برای پیوند و ارتباط با پیامبر و اهل بیتش همه راه‌ها جز راه عمل را بسته است…

آیت‌الله مطهری در صفحه ۴۵۲ همان جلد ۲۵ می‌نویسد: پیغمبر اکرم (صلی‌الله علیه و آله) در یکی از مسافرت‌هایی که با اصحابشان می‌رفتند (نقل نشده که در کدام مسافرت بوده است) موقع ظهر که شد، دستور دادند قافله پایین بیایند. هر کسی از مرکب خودش پایین آمد، رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) هم پایین آمدند و جهتی را گرفتند و به آن سو رفتند.

اصحاب فکر کردند که لابد حضرت برای قضای حاجت به آن سو می‌روند. ولی دیدند حضرت پس از آنکه مقداری از شتر خودشان دور شدند، برگشتند. خیال کردند که حضرت، این محل را مناسب فرود آمدن تشخیص نداده‌اند و آمده‌اند دستور دهند که برویم در جای دیگری پایین بیاییم. حضرت در حالی که به طرف مرکب خودشان برمی‌گشتند با احدی حرف نمی‌زدند. آمدند تا به مرکب خودشان رسیدند. اصحاب دیدند که حضرت دست بردند در خورجین و توبره‌ای که بر شترشان بود و عِقال یعنی زانوبند شتر را بیرون آوردند و با آن، زانوهای شترشان را بستند و بعد دوباره به راه قبلی خودشان رفتند.

اصحاب فهمیدند که این راه دور را حضرت برگشتند که زانوبند شتر را ببندند. کار به این کوچکی! عرض کردند: یا رسول‌اللَّه؛ اگر شما برای چنین کاری برگشتید، چرا به ما فرمان ندادید؟! این اصحابی که فدایی هستند و اگر پیغمبر بگوید در دریا یا آتش بروید، فوراً می‌روند، این‌ها که جلو شمشیرها می‌روند و افتخارشان این است که فرمان رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) را اجرا کنند. عرض کردند: یا رسول اللَّه؛ چرا از دور فرمان ندادید که ما این کار را بکنیم؟

حضرت فرمودند: لایَسْتَعِنْ احَدُکُمْ مِنْ غَیْرِهِ وَ لَوْ بِقَضْمَهٍ مِنْ سِواک؛ هرگز از دیگران در کارها کمک نجویید ولو برای یک امر کوچکی باشد، ولو برای اینکه یک مسواک از دیگران بخواهید. یعنی کار خودتان را تا آن حدی که برای شما ممکن است و خودتان می‌توانید انجام دهید، از دیگری نخواهید که برایتان انجام دهد.

ببینید چقدر بجا. حالا اگر همین جمله را پیغمبر یک وقتی بالای منبر گفته بود، این قدر اثر نمی‌بخشید. این جمله را در وقتی می‌گوید که خودش اول عمل می‌کند.

پرورش اعتماد به نفس

۲. عبارت آیت‌الله جوادی آملی درباره اعتماد به نفس
درباره اعتماد به نفسی که در مقابل اعتماد به خدا و توکل به اوست، آیت‌الله جوادی آملی در کتاب مراحل اخلاق در قرآن، بحث توکل می‌گوید: یکی از افکاری که از مغرب‌زمین به حریم اندیشه ناب توحیدی مسلمانان و موحدان نفوذ کرده، این است که اعتماد به نفس از فضایل است و باید دیگران را به آن ترغیب کرد؛ در حالی که اسلام، هرگز اعتماد به نفس را تأیید نکرده است؛ زیرا انسانی که مالک هیچ شأنی از شئون خود نیست: «لا یملک لنفسه نفعاً ولا ضرا ولا موتاً ولا حیاهً ولا نشوراً» چگونه می‌تواند بر خود تکیه کند؟

آنچه از نظر اسلام فضیلت به شمار می‌رود و دین به آن بها می‌دهد، اعتماد و توکل بر خداست، چنانکه حضرت امام جواد (علیه‌السلام) فرمودند: «الثقه بالله تعالی ثمن لکل غال وسُلَّم إلی کل عال»؛ اعتماد به خدا، بهای هر کالای گران‌بها و نردبان صعود به هر درجه بلندی است. تکیه‌گاه مۆمن، قدرت بی‌کران و مستقل خدای سبحان است، نه قدرت خودش و نه قدرت دیگران.

اما اعتماد به نفس یا اعتماد به دیگران از نظر اسلام، رذیلت است؛ زیرا معنای اعتماد به نفس آن است که انسان به حول و قوه خود اعتماد کند، در حالی که خدای سبحان در معرفی مۆمنان می‌فرماید: آنان در برابر تهاجم بیگانگان می‌گفتند: «حسبنا الله و نعم الوکیل». آنان نمی‌گفتند قدرت نظامی و توان رزمی ما کافی است.

انسانی که در برابر خدا عاجز است و مالک چیزی نیست، باید بر خدا توکل کند نه بر نفس خود.

امام سجاد (علیه‌السلام) در ابتدای دعای ابوحمزه به خدای سبحان عرض می‌کند: «من أین لی الخیر یا ربّ ولا یوجد إلاّ من عندک و من أین لی النجاه و لا تُستطاع إلّا بک. لا الذی أحسن استغنی عن عونک و رحمتک و لا الذی أساء و اجترء علیک و لم یُرضِک خرج عن قدرتک… و لولا أنت لم أدر ما انت»؛ از کجا خیری توانم یافت؟ در صورتی که خیر، جز نزد تو نیست و از کجا راه نجاتی خواهم جُست و حال آن که جز به لطف تو، نجات میسر نیست… نه نیکوکاران از یاری و لطف و رحمتت بی‌نیازند و نه تبهکارانِ بی‌باک، از سلطه و قدرت تو بیرونند… اگر بر اثر هدایت تو نبود، نمی‌دانستم تو کیستی.

خبرگزاری فارس

پاسخی بگذارید

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

  1. راهیان نور امسال رنگ و بوی مدافعان حرم به خود می گیرد - 90,683 بازدید
  2. دانلود رایگان کتاب عشق شیرین -۲۵۰صفحه-PDF - 57,232 بازدید
  3. تماس با ما - 41,415 بازدید
  4. دانلود/ آهنگ ماموریت سخت با صدای حامد زمانی + متن شعر - 37,379 بازدید
  5. درآمد علیخانی از «ماه عسل» چقدر است؟ - 31,476 بازدید
  6. به موج وبلاگی «من عاشق محمدم»بپیوندیم - 29,531 بازدید
  7. گلچینی از مطالب ارسالی به کمپین “دفاع از پاسپورت ایرانی” - 29,130 بازدید
  8. واکنش احمدی مقدم به تکذیبیه احمدی نژاد - 27,191 بازدید
  9. تعرفه تبلیغات در روایت نو - 25,877 بازدید
  10. گزارش تصویری فراخوان ” من، کلاس و معلم مهربانم “ - 25,514 بازدید
  11. اعلان جنگ شورای امر به‌ معروف به چشمان «فتنه‌ انگیز»! - 25,165 بازدید
  12. درباره ما - 24,824 بازدید
  13. نتیجه ابلاغ سیاست های اقتصاد مقاومتی چه شد؟ - 24,471 بازدید
  14. داستان زندگی مادر امام زمان (عج) نمایش رادیویی شد - 24,176 بازدید
  15. گلدون وبلاگی استان البرز/شماره ۷۹ - 23,734 بازدید
  16. نظر برخی وبلاگ نویسان استان البرز در مورد حماسه ۹ دی - 23,500 بازدید
  17. آزاد اندیشی یعنی رقص روی سن دانشگاه؟ - 23,039 بازدید
  18. افزایش سرعت فایرفاکس با استفاده از تکنیک HTTP Pipelining - 22,916 بازدید
  19. شاگرد ساوجبلاغی میرزای کلهر - 22,902 بازدید
  20. سخنرانی رئیس‌جمهور در بیست و نهمین کنفرانس بین المللی وحدت اسلامی آغاز شد - 15,605 بازدید
  21. با رعایت این نکات، همیشه موهای زیبا داشته باشید - 13,311 بازدید
  22. موج وبلاگی:محکومیت سکوت غرب در قبال شهادت ۳مسلمان - 12,205 بازدید
  23. گلدون وبلاگی استان البرز/شماره ۸۱ - 12,201 بازدید
  24. یامهدی (عج) - 12,124 بازدید
  25. طول انگشتان دست چه چیزی درباره شما می‌گویند؟ - 12,122 بازدید
  26. شیرینی زندگی با طعم شیرینی - 12,062 بازدید
  27. سفرای ایرانی خلیج فارس را ترک کنند - 11,987 بازدید
  28. بهترین تغذیه در زنگ تفریح مدرسه - 11,942 بازدید
  29. پیکرهای چهار شهید مدافع حرم در قم تشییع می شود - 11,897 بازدید
  30. تفاوت حلم و صبر… - 11,758 بازدید

ماجرای نذر بی سرانجام پدر بنیتا چه بود؟/ پدربزرگ بنیتا: پلیس از ما خواست آگهی گمشدگی بنیتا را منتشر نکنیم

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

اولین فیلم منتشره از مراسم تدفین بنیتا

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

اینستاگرام مادر بنیتا داغ دار شد + عکس

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

بازیگر «ماجرای نیمروز» پیتزا را بهترین اختراع بشر نامید/ قول همراهی مهرداد صدیقیان با بچه‌های سرطانی

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

تکذیب صحبت‌های «حمید بقایی» از سوی رئیس بیمارستان بقیه الله

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

برنامه های دهه کرامت آستان مقدس حضرت فاطمه معصومه(س)

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

پاسخ حرکت جدید کنگره آمریکا را خواهیم داد/ بدون توجه به خواست دیگران تقویت قدرت دفاعی را ادامه می‌دهیم

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

کشف جسد بنیتا ۸ ماهه در پاکدشت/ سارق دستگیر شد + فیلم لحظه سرقت

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

نماز جمعه اولین هفته مرداد ماه به امامت حجت‌الاسلام صدیقی اقامه می‌شود

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

چرا احمدی نژاد نتوانست از بقایی عیادت کند؟+ فیلم

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

کنگره آمریکا طرح اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران را تصویب کرد

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

همکاری حامد بهداد و صداپیشه «دکتر ژیواگو»/ تهامی: به اندازه موهای سرم آنونس فیلم گفتم!

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

نیم صفحه روزنامه‌های ورزشی چهارم مرداد؛ پرسپولیس محکوم به پرداخت ۷ میلیارد!

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

چه کسانی بیشتر گرمازده می شوند؟/با این راهکارها گرمازدگی را بپیچانید

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

تحریم‌های جدید بسیار گسترده تر از قبل است/ مجلس، قانون جاری کشور مبنی بر توقف اجرای تعهدات ایران را اجرا نکرد/ اکنون باید پرسید تحریم‌ها شامل چه چیزی نمی‌شود؟

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

توزیع دولتی تریاک مشکلی را حل نمی کند/ جوانان به مواد مخدر صنعتی آلوده شده اند

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

تحریمی اتفاق بیفتد، هیچ پرداختی به توتال نخواهیم داشت/۱۳۰۰ نفر در وزارت نفت استخدام می‌شوند

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

ریشه درگیری‌های میانمار اعتقادی نیست

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

یوسف گم‌گشته پس از ۶ روز پیدا شد +فیلم

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

بررسی فضای مجازی و تهدید زبان فارسی در خندوانه/ خاطرات ارژنگ امیرفضلی از دوران سربازی

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

درمان غیبت چگونه است؟

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

پایتختی‌ها به اطراف تهران آمدند

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

متانول عامل مرگ ۵ تن و مسمومیت ۹۹ سیرجانی شد

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

هشدار اتحادیه عرب به اسرائیل: قدس خط قرمز است

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

خوشحال ترین مردم دنیا در کدام کشورند؟

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

روشی ساده که خستگی مفرط پاها را رفع می‌کند

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

صبحانه را مفصل بخورید تا لاغر بمانید

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

بیماران هموفیلی و«خانواده ای برای حمایت»

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

آقای قالیباف! انصرافتان از انتخابات اشتباه بود ولی آمدنتان ،اشتباه تر…!

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

مضجع شریف امام رضا(ع) غبار روبی شد

۲۷ مرداد ۱۳۹۶

آرشیو