تارخ انتشار خبر: سه شنبه ۲۸ آبان ۱۳۹۲ - ۱۹:۵۶
کد خبر : 56275
246 بازدید

پاسخ به شبهات حقوق زن در اسلام ۱

به گزارش وبلاگستان ۸دی وبلاگ سلمان علی (ع) نوشت:   از شبهات بسیار شایعی که به اسلام وارد می کنند نگاه اسلام به زن است، این شبهات معمولا مواردی هستند که با خط کش تفکر غربی اندازه گیری می شوند و در نهایت منجر به زیر سوال بردن نگاه اسلام به زن می شود و [&hellip

به گزارش وبلاگستان ۸دی وبلاگ سلمان علی (ع) نوشت:

 

از شبهات بسیار شایعی که به اسلام وارد می کنند نگاه اسلام به زن است، این شبهات معمولا مواردی هستند که با خط کش تفکر غربی اندازه گیری می شوند و در نهایت منجر به زیر سوال بردن نگاه اسلام به زن می شود و با توجه به اهمیت مسئله زن به عنوان ۵۰ درصد مهم از جوامع بشری و احترامی که جنس مرد نیز برای او قائل است، این شبهات ضربات سختی بر پیکره ی اعتقادات مسلمین و علاقمندان به اسلام می تواند وارد کند.

13518718710443231566618023516524021127112179

در این مقال، منظور از نگاه اسلام، نگاه ثقلین یعنی قرآن و عترت است که در آیات متعددی من جمله در سوره نساء و در سخنان معصوم به خصوص چند خطبه و نامه از حضرت امیر در نهج البلاغه است که قبل از انتشار این مطلب به سراغ این منابع اصیل و برخی تفاسیر رفتم تا بتوانم به یک نتیجه ی منسجم و به دور از جزئی نگری برسم، میان مواردی که به صورت معمول در این شبهات وارد می شود، برخی مباحث مثل نقصان در عقل و ایمان و مسائل ارث و دیه و …. وجود دارد که این شبهات نیز به لحاظ ماهوی متفاوتند، مباحثی مثل نقصان در عقل و ایمان مباحث عقلی و مباحثی مانند ارث و دیه و … مباحث فقهی هستند که البته مباحث فقهی به خصوص مباحث حقوقی نیز یقیناً مبنای عقلی دارند که قبلاً در برخی مطالب به صورت جزئی به برخی از این شبهات (فقهی) مانند بحث دیه پرداخته ام، اما در این مطلب بیشتر به نگاه و نگرش عقلی و فکری به جایگاه زن در اسلام خواهم پرداخت:

برای ورود به بحث، یکی از مورد بحث ترین آیات قرآن کریم (آیات ۳۴ و ۳۵ سوره نساء) را در خصوص حقوق زنان بیان می کنم:

الرِّجَالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّسَاء بِمَا فَضَّلَ اللّهُ بَعْضَهُمْ عَلَى بَعْضٍ وَبِمَا أَنفَقُواْ مِنْ أَمْوَالِهِمْ فَالصَّالِحَاتُ قَانِتَاتٌ حَافِظَاتٌ لِّلْغَیْبِ بِمَا حَفِظَ اللّهُ وَاللاَّتِی تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِی الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ فَإِنْ أَطَعْنَکُمْ فَلاَ تَبْغُواْ عَلَیْهِنَّ سَبِیلًا إِنَّ اللّهَ کَانَ عَلِیًّا کَبِیرًا

وَ إِنْ خِفْتُمْ شِقاقَ بَیْنِهِما فَابْعَثُوا حَکَماً مِنْ أَهْلِهِ وَ حَکَماً مِنْ أَهْلِها إِنْ یُریدا إِصْلاحاً یُوَفِّقِ اللَّهُ بَیْنَهُما إِنَّ اللَّهَ کانَ عَلیماً خَبیراً

ترجمه آیات ۳۴ و ۳۵ سوره نساء:

مردان سرپرست زنانند به دلیل آنکه خدا برخى از ایشان را بر برخى برترى داده و [نیز] به دلیل آنکه از اموالشان خرج مى‏کنند پس زنان درستکار فرمانبردارند (و) به پاس آنچه خدا (براى آنان) حفظ کرده اسرار (شوهران خود) را حفظ مى‏کنند و زنانى را که از نافرمانى آنان بیم دارید (نخست) پندشان دهید و (بعد) در خوابگاه‏ها از ایشان دورى کنید و (اگر تاثیر نکرد) آنان را مورد ضرب قرار دهید، پس اگر شما را اطاعت کردند (دیگر) بر آنها هیچ راهى (براى سرزنش) مجویید که خدا والاى بزرگ است.

و (شما ای حاکمان شرع، یا ای خردمندان قوم ) اگر از اختلاف و کشمکش میان آن دو (زن و شوهر) بیم داشتید، پس داوری از خانواده مرد و داوری از خانواده زن بر انگیزید، که اگر قصد اصلاح داشته باشند خداوند میان آن دو، سازگاری ایجاد می کند، که همانا خداوند دانا و آگاه است.

شبهاتی که در خصوص این آیات شریفه مطرح می شود در ابتدا به قوّام بودن مردان بر زنان و لزوم قانت بودن (تبعیت) زنان در برابر شوهران شان است که در ابتدای آیه ی ۳۴ آمده است، در این شبهه نگاه قرآن و اسلام را با مساوات مردان و زنان زیر سوال می برند. قبل از پاسخگویی به شبهه، لازم می دانم به منطق سوال کننده ایراد وارد کنم، چرا که در منطق کسانی که منطق این آیه را رد می کنند یک پیش فرض به نام تساوی حقوق زنان و مردان وجود دارد که این منطق اساساً غلط نیست. وقتی که دو جنس متفاوت، به لحاظ توانایی های جسمی، عقلی، روحی و عاطفی، به لحاظ تکالیف فطری و نیازهای شان متفاوت است، چگونه می توان حقوق شان را مساوی فرض کرد، به خصوص این که اسلام در برابر هر حقی، تکلیفی نیز مشخص می کند و تناسب حقوق و تکالیف است که عدالت را تعیین می کند نه تساوی حقوق و تکالیف.

IMAGE635070692200887106

همانطوری که عرض شد و در متن آیه ی شریفه آمده است، برای مردان به واسطه ی برتری هایی که به لحاظ جسمی و مدیریتی دارند، تأمین معاش خانواده و حق مدیریت خانواده تعیین شده است و برای زنان تکلیف تمکین و تبعیت از مرد و حق برخورداری از زندگی در شأن زن تعریف گردیده است و به فتوای اکثر فقها حتی برای برخی از شئون مادری و همسری مانند شیردادن و کارکردن در خانه نیز حقی برای مطالبه مزد در نظرگرفته شده است که این تناسب حقوق و تکالیف اگرچه تساوی نام ندارد، لیکن در درگاه الهی یقیناً عادلانه در نظر گرفته شده است، به خصوص این که این تکلیف و حق نیز براساس توانایی و نیازهای جسمی و روحی تجویز شده است، یعنی مرد به لحاظ بدنی برای کار مناسب تر است و به لحاظ منطقی بودن بهتر می تواند خانواده را مدیریت کند و زن نیز با توجه به قدرت احساس و نیاز عاطفی به لحاظ روحی،تمایل دارد به موجودی قابل اتکا و قدرشناس تکیه کند، البته این ها که عرض شد برای حالت کلی است و همیشه استثنائاتی نیز وجود دارد که محل بحث نیست.

129114432192411838247871691691826627135216

شبهه ی دیگری که در خصوص این دو آیه معمولاً شنیده می شود بحث نسخه ای است که اسلام برای برخورد با زنانی که ناشزه (زنی که تکالیف همسری را رعایت نمی کنند) هستند پیچیده است که در این نسخه سه مرحله برخورد برای تنبّه زنانی که به سمت ناشزگی پیش می روند شمرده شده است، “فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِی الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ” این سه مرحله به تفسیر اکثر مفسرین به ترتیب هستند و رعایت ترتیب در آنها ضروری است، در ابتدا نصیحت و سپس حضور بدون نزدیکی در بستر و در انتها بحث “ضرب” مطرح است که این بخش سوم به شدت مورد حمله قرار گرفته و می گیرد. کلمه ی “واضربوهن” اگر چه در معنی بیشتر به معنی تنبیه بدنی تفسیر شده است، اما معنی دیگری نیز دارد که با توجه به کابردی که در آیه ۱۰۱ سوره نساء “و إذا ضربتم فی الأرض فلیس علیکم جناح أن تقصروا من الصلاه” داشته است از سوی برخی فقها به این معنی تعبیر شده است، چرا که یکی از معانی کلمه “ضرب” رفتن است که این معنی در آیه ی ۳۴ سوره نساء نیز به خوبی قابل استفاده است و اتفاقاً پس از دوری کردن در بستر، رفتن شدت تنبیه را می رساند یعنی پس از این که جدایی در خود بستر اتفاق افتاد در مرحله سوم بستر نیز ترک می گردد که البته در نظر بسیاری از فقها حداکثر زمان مجاز یک ماه تعیین گردیده است، لیکن با توجه به تفاسیری که در تعبیر “واضربوهن” به تنبیه بدنی وجود دارد، این نوع تنبیه با شرایط بسیار خاصی تجویز شده است، اولاً این که دو مرحله قبلی یعنی نصیحت و جداشدن در بستر جواب ندهد و ثانیاً احتمال تأثیر وجود داشته باشد و ثالثاً قصد تنبه وجود داشته باشد و به هیچ وجه نباید به حالت تلافی و انتقام جویی صورت گیرد و رابعاً این تنبیه نباید مشمول آزار جسمی شدید یعنی شکستگی، کبودشدگی و خراشیدگی باشد و تنها باید معنی نارضایتی و جدیت در نارضایتی را به همسر برساند و اگر خلاف این شرط تنبیهی رخ دهد در محضر اسلام محکوم به قصاص و پرداخت دیه می گردد.

13920526000189_PhotoA

البته در آیه ۳۵ سوره نساء بعد از به نتیجه نرسیدن مراحل سه گانه و با وجود این که حق طلاق دادن برای مرد در نظرگرفته شده است اما بازهم توصیه ای مترقی ارائه می شود تا از طرف هریک (زن و شوهر) فردی به عنوان حکم تعیین گردد تا مشکل با وساطت ایشان حل و رابطه به جدایی منجر نگردد.

1234418_344

بحث دیگر این که مطرح کنندگان شبهه طوری وانمود می کنند که گویا قرآن کریم فقط برای زنانی که به ناشزه می شوند تعیین تکلیف کرده است، و حال اینکه در آیات ۱۲۸تا ۱۳۰ سوره نساء در خصوص نشوز شوهران نیز در خصوص مصالحه دو طرف و ترجیح دادن آن به جدایی و پرهیز از ستم کردن مردان وارد کرده است:

وَ إِنِ امْرَأَهٌ خافَتْ مِنْ بَعْلِها نُشُوزاً أَوْ إِعْراضاً فَلا جُناحَ عَلَیْهِما أَنْ یُصْلِحا بَیْنَهُما صُلْحاً وَ الصُّلْحُ خَیْرٌ وَ أُحْضِرَتِ الْأَنْفُسُ الشُّحَّ وَ إِنْ تُحْسِنُوا وَ تَتَّقُوا فَإِنَّ اللَّهَ کانَ بِما تَعْمَلُونَ خَبیراً

وَ لَنْ تَسْتَطیعُوا أَنْ تَعْدِلُوا بَیْنَ النِّساءِ وَ لَوْ حَرَصْتُمْ فَلا تَمیلُوا کُلَّ الْمَیْلِ فَتَذَرُوها کَالْمُعَلَّقَهِ وَ إِنْ تُصْلِحُوا وَ تَتَّقُوا فَإِنَّ اللَّهَ کانَ غَفُوراً رَحیماً

وَ إِنْ یَتَفَرَّقا یُغْنِ اللَّهُ کُلاًّ مِنْ سَعَتِهِ وَ کانَ اللَّهُ واسِعاً حَکیماً

ترجمه آیات ۱۲۸ و ۱۲۹ و ۱۳۰ سوره نساء:

و اگر زنی از ناسازگاری یا رویگردانی شوهرش بیم داشته باشد، بر آن دو گناهی نیست که او با گذشت از بخشی از حقوقش میان خودشان صلح و سازش برقرار کنند و سازش بهتر (از جدایی) است . ولی آزمند بودن مردم به حقوق خود خصلتی است که همواره در برابر آنان حضور دارد و آنان را به دفاع از حق خود وامی دارد. پس اگر شما مردان احسان کنید و راه تقوا در پیش گیرید و همسرانتان را به گذشت از حقوق خویش وادار نسازید (سزاوارتر است) که خدا به آنچه می کنید آگاه است.

شما هرگز نمی توانید (از نظر محبّت قلبی) در میان زنان، عدالت برقرار کنید، هر چند کوشش نمایید! ولی تمایل خود را بکلّی متوجّه یک طرف نسازید که دیگری را بصورت زنی که شوهرش را از دست داده درآورید! و اگر راه صلاح و پرهیزگاری پیش گیرید، خداوند آمرزنده و مهربان است.

(اما) اگر (راهی برای اصلاح در میان خود نیابند، و) از هم جدا شوند ، خداوند هر کدام از آنها را با فضل و کرم خود، بی نیاز می کند و خداوند، دارای فضل و کرم، و حکیم است.

که در این تجویز نیز علی رغم این که زن (به دلیل همان روحیه احساسی و عجله در رأی و احتمال پشیمانی) حق طلاق ندارد، لیکن همین نارضایتی زن از نشوز احتمالی مرد، باعث شده است تا پس از توصیه به مصالحه به هر دوطرف، مستقیماً مرد را به رعایت تقوا و مجبور نکردن زنان در کوتاه آمدن از حقوق شان توصیه می کند و به مردان اجازه نمی دهد که زنان شان را معلق و بلاتکلیف بگذارند، بلکه پس از عدم نتیجه رسیدن مصالحه، حتی برای جدایی ایشان نیز باب فضل و کرمش را برای هر دو زوج باز می کند تا بریکدیگر سخت نگیرند.

84_14914

همانطوری که در هر دو نسخه ی قرآن برای زنان ناشزه و مردان ناشز مشاهده می شود، هدف اصلی قرآن کریم، حفظ حریم خانواده با رویکرد مصالحه و سازش است و با استفاده از حَکم گرفتن از سوی خانواده های زن و شوهر و سفارش گذشت به هر کدام از طرفین و در نهایت توصیه ی بیشتر به مردان در این خصوص، سعی در حفظ چارچوب خانواده دارد و در نهایت و  مرحله آخری که مصالحه میسر نباشد حرف از جدایی آنهم با عدم سختگیری بر یکدیگر و اعتماد به فضل و کرم و حکمت الهی می زند.

در رویکرد قرآن کریم رابطه ی زن و شوهر با محوریت بقا و حفظ خانواده و براساس توانایی ها و نیازها تجویز شده است و شیوه سلوک پیامبر اسلام وحضرت امیر المومنین و ائمه ی طاهرین علیهم السلام و اولیا و علمای اسلام، همگی نشان از اعتقاد قلبی ایشان به حقوق همسران شان بوده است.

711910417113218123412465114215877714125476

در مطالب بعدی به شبهات دیگر در این خصوص چه شبهاتی که به قرآن و چه شبهاتی که به نهج البلاغه وارد می شود پاسخ خواهم گفت که از شما نیز دعوت می کنم در این خصوص شبهاتی را که با آنها مواجه شده اید را منتقل کنید تا با کمک هم و سوال از اساتید و مراجعه به منابع معتبر به پاسخ های آنها برسیم.

پاسخی بگذارید

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

  1. راهیان نور امسال رنگ و بوی مدافعان حرم به خود می گیرد - 89,641 بازدید
  2. دانلود رایگان کتاب عشق شیرین -۲۵۰صفحه-PDF - 54,768 بازدید
  3. تماس با ما - 40,288 بازدید
  4. دانلود/ آهنگ ماموریت سخت با صدای حامد زمانی + متن شعر - 35,816 بازدید
  5. درآمد علیخانی از «ماه عسل» چقدر است؟ - 30,409 بازدید
  6. به موج وبلاگی «من عاشق محمدم»بپیوندیم - 28,346 بازدید
  7. گلچینی از مطالب ارسالی به کمپین “دفاع از پاسپورت ایرانی” - 27,839 بازدید
  8. واکنش احمدی مقدم به تکذیبیه احمدی نژاد - 26,144 بازدید
  9. تعرفه تبلیغات در روایت نو - 24,832 بازدید
  10. گزارش تصویری فراخوان ” من، کلاس و معلم مهربانم “ - 24,457 بازدید
  11. اعلان جنگ شورای امر به‌ معروف به چشمان «فتنه‌ انگیز»! - 24,135 بازدید
  12. درباره ما - 23,699 بازدید
  13. نتیجه ابلاغ سیاست های اقتصاد مقاومتی چه شد؟ - 23,447 بازدید
  14. داستان زندگی مادر امام زمان (عج) نمایش رادیویی شد - 23,111 بازدید
  15. گلدون وبلاگی استان البرز/شماره ۷۹ - 22,654 بازدید
  16. نظر برخی وبلاگ نویسان استان البرز در مورد حماسه ۹ دی - 22,453 بازدید
  17. آزاد اندیشی یعنی رقص روی سن دانشگاه؟ - 22,002 بازدید
  18. افزایش سرعت فایرفاکس با استفاده از تکنیک HTTP Pipelining - 21,894 بازدید
  19. شاگرد ساوجبلاغی میرزای کلهر - 21,888 بازدید
  20. سخنرانی رئیس‌جمهور در بیست و نهمین کنفرانس بین المللی وحدت اسلامی آغاز شد - 13,595 بازدید
  21. با رعایت این نکات، همیشه موهای زیبا داشته باشید - 13,269 بازدید
  22. موج وبلاگی:محکومیت سکوت غرب در قبال شهادت ۳مسلمان - 12,162 بازدید
  23. گلدون وبلاگی استان البرز/شماره ۸۱ - 12,114 بازدید
  24. یامهدی (عج) - 12,084 بازدید
  25. طول انگشتان دست چه چیزی درباره شما می‌گویند؟ - 12,083 بازدید
  26. شیرینی زندگی با طعم شیرینی - 12,029 بازدید
  27. سفرای ایرانی خلیج فارس را ترک کنند - 11,951 بازدید
  28. بهترین تغذیه در زنگ تفریح مدرسه - 11,907 بازدید
  29. پیکرهای چهار شهید مدافع حرم در قم تشییع می شود - 11,854 بازدید
  30. تفاوت حلم و صبر… - 11,719 بازدید

سپاه پاسداران یک تیم تروریستی را در کردستان منهدم کرد

۰۲ تیر ۱۳۹۶

راهپیمایی بزرگ البرز نشینان در روز قدس عزیز/ سیلی سخت مردم روزه دار به اسرائیل و حامیانش

۰۲ تیر ۱۳۹۶

قدردانی مردم از فرمانده سپاه پاسداران در قبال حمله به داعش؛ “دمتان گرم فرمانده”

۰۲ تیر ۱۳۹۶

امیر دریادار سیاری: صهیونیست جایگاهی در منطقه ندارد

۰۲ تیر ۱۳۹۶

از دروازه بان های مطمئن، تا خط حمله آتشین

۰۲ تیر ۱۳۹۶

محرومیت ۳ساله کریستیانو رونالدو پس از دفاع از مردم فلسطین + فیلم

۰۲ تیر ۱۳۹۶

گذرنامه های داعش برای رفتن به بهشت + تصاویر

۰۲ تیر ۱۳۹۶

مسابقه پانتومیم در خندوانه با گروه جدیدی از بازیگران از سر گرفته شد

۰۲ تیر ۱۳۹۶

احسان علیخانی جواب علم بهتر است یا ثروت را از میهمان خود گرفت

۰۲ تیر ۱۳۹۶

سوال کنایه آمیز حاج محمود کریمی: شهیدتون چقدر گرفته؟

۰۲ تیر ۱۳۹۶

مستحبات نماز عید فطر

۰۲ تیر ۱۳۹۶

دانلود جزء بیست و هشتم قرآن با صدای منشاوی

۰۲ تیر ۱۳۹۶

دعای روز بیست و هشتم ماه مبارک رمضان+صوت

۰۲ تیر ۱۳۹۶

۲سوپ مقوی برای خنک ماندن در گرمای طاقت فرسای تابستان+دستورالعمل

۰۲ تیر ۱۳۹۶

وقتی درون هواپیما هستید این بیماری های خطرناک شما را تهدید می کنند

۰۲ تیر ۱۳۹۶

تفاوت نماز عید فطر و قربان در چیست؟

۰۲ تیر ۱۳۹۶

داعش به حمله موشکی ایران واکنش نشان داد

۰۲ تیر ۱۳۹۶

زکات فطره چیست؟

۰۲ تیر ۱۳۹۶

پوشش متفاوت دو شرکت کننده در روز قدس

۰۲ تیر ۱۳۹۶

رهبر انقلاب در دیدار با جمعی از استادان، نخبگان و پژوهشگران دانشگاه‌ها: اینکه می‌گویند سند ۲۰۳۰ الزام‌آور نیست، سطحی‌نگری است

۰۲ تیر ۱۳۹۶

محمود صادقی در دیدار اساتید دانشگاه ها با رهبر انقلاب +عکس

۰۲ تیر ۱۳۹۶

اسکان خانواده‌های داغ‌دیده گرنفل در برج ۲ میلیارد پوندی!+ تصاویر

۰۲ تیر ۱۳۹۶

عزتی: مردم فلسطین بدانند ما همواره حامی آنها خواهیم بود

۰۲ تیر ۱۳۹۶

سلفی رامبد جوان با رئیس رسانه ملی + عکس

۰۲ تیر ۱۳۹۶

رضا رشیدپور از شروع دوباره برنامه حالا خورشید خبر داد + عکس

۰۲ تیر ۱۳۹۶

عذرخواهی رامبد جوان از صفر کشکولی در برنامه خندوانه

۰۲ تیر ۱۳۹۶

سه‌ستاره علیخانی سوژه ماه عسل را جور کرد

۰۲ تیر ۱۳۹۶

دانلود جزء بیست و هفتم قرآن با صدای منشاوی

۰۲ تیر ۱۳۹۶

دعای روز بیست و هفتم ماه مبارک رمضان+صوت

۰۲ تیر ۱۳۹۶

قوت غالب چیست؟

۰۲ تیر ۱۳۹۶

آرشیو