تارخ انتشار مطلب: پنجشنبه ۲۱ آذر ۱۳۹۲ - ۱۰:۳۲
353 بازدید
امتیاز :

نظر اسلام درباره اعتماد به نفس ؟!

“کانون وبلاگ نویسان جوان زنجان”  وبلاگ”حوزه علمیه خواهران “نوشت در پاسخ به این پرسش، ابتدا باید بدانیم مراد از «اعتماد به نفس» چیست؟ هر مراد و منظوری، حکم بخصوصی دارد و نمی‌توان به صورت مبهم به یک مسئله به شکل صحیح پاسخ گفت. جواب کوتاه اگر مراد از اعتماد به نفس، باور کردن استعداد‌های درونی خود و [&hellip

“کانون وبلاگ نویسان جوان زنجان”  وبلاگ”حوزه علمیه خواهران “نوشت

در پاسخ به این پرسش، ابتدا باید بدانیم مراد از «اعتماد به نفس» چیست؟ هر مراد و منظوری، حکم بخصوصی دارد و نمی‌توان به صورت مبهم به یک مسئله به شکل صحیح پاسخ گفت.

جواب کوتاه
اگر مراد از اعتماد به نفس، باور کردن استعداد‌های درونی خود و پی‌گیری و تلاش و زحمت شخص باشد، به طوری که کاری که خود می‌تواند انجام دهد به دیگران نسپارد و انتظاری از دیگران نداشته باشد، این مطلب، منافاتی با اخلاق اسلامی ندارد.

اما اگر مراد از اعتماد به نفس، چیزی مقابل اعتماد به خدا باشد، یعنی انسان به جای اعتماد به خدا در همه کارها و توکل بر او، بر خود اعتماد کند و توحید افعالی (یعنی همه افعال در حقیقت به دست خدا انجام می‌گیرد و احدی در انجام امور، مستقل از خدا و کمک خدا نیست. حتی نشستن و برخاستن هم به حول و قوه خداست. لا حول و لا قوه الا بالله) را فراموش کند، این اعتماد به نفس به هیچ عنوان مورد تایید اخلاق اسلامی نیست.

جواب مفصل در بیان دو متفکر برجسته

۱. عبارات آیت‌الله مطهری درباره اعتماد به نفس

استاد شهید مرتضی مطهری در مجموعه آثار، جلد ۱۶ ص ۲۰۵ می‌فرماید: «این مسئله به اصطلاح امروز «اعتماد به نفس» در مقابل اعتماد به انسان‌های دیگر، حرف درستی است، البته نه در مقابل اعتماد به خدا. اعتماد به نفس سخن بسیار درستی است؛ یعنی اتّکال به انسان دیگر نداشتن، کار خود را تا جایی که ممکن است خود انجام دادن و از احدی تقاضا نکردن.»

استاد در جلد ۲۵ ص ۴۵۱ از آن مجموعه می‌گوید: «اعتماد به نفسی که اسلام در انسان بیدار می‌کند، این است که امید انسان را از هر چه غیر عمل خودش است از بین می‌برد و به هرچه انسان بخواهد امید ببندد، از راه عمل خودش باید امید ببندد و همین‌طور پیوند انسان با هر چیز و هرکس از راه عمل است. شما نمی‌توانید با پیغمبر اسلام (ص) مرتبط باشید جز از راه عمل، نمی‌توانید با علی‌بن ابی‌طالب (علیه‌السلام) مرتبط باشید جز از راه عمل، نمی‌توانید با صدیقه طاهره مرتبط باشید جز از راه عمل؛ یعنی اسلام برای پیوند و ارتباط با پیامبر و اهل بیتش همه راه‌ها جز راه عمل را بسته است…

آیت‌الله مطهری در صفحه ۴۵۲ همان جلد ۲۵ می‌نویسد: پیغمبر اکرم (صلی‌الله علیه و آله) در یکی از مسافرت‌هایی که با اصحابشان می‌رفتند (نقل نشده که در کدام مسافرت بوده است) موقع ظهر که شد، دستور دادند قافله پایین بیایند. هر کسی از مرکب خودش پایین آمد، رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) هم پایین آمدند و جهتی را گرفتند و به آن سو رفتند.

اصحاب فکر کردند که لابد حضرت برای قضای حاجت به آن سو می‌روند. ولی دیدند حضرت پس از آنکه مقداری از شتر خودشان دور شدند، برگشتند. خیال کردند که حضرت، این محل را مناسب فرود آمدن تشخیص نداده‌اند و آمده‌اند دستور دهند که برویم در جای دیگری پایین بیاییم. حضرت در حالی که به طرف مرکب خودشان برمی‌گشتند با احدی حرف نمی‌زدند. آمدند تا به مرکب خودشان رسیدند. اصحاب دیدند که حضرت دست بردند در خورجین و توبره‌ای که بر شترشان بود و عِقال یعنی زانوبند شتر را بیرون آوردند و با آن، زانوهای شترشان را بستند و بعد دوباره به راه قبلی خودشان رفتند.

اصحاب فهمیدند که این راه دور را حضرت برگشتند که زانوبند شتر را ببندند. کار به این کوچکی! عرض کردند: یا رسول‌اللَّه؛ اگر شما برای چنین کاری برگشتید، چرا به ما فرمان ندادید؟! این اصحابی که فدایی هستند و اگر پیغمبر بگوید در دریا یا آتش بروید، فوراً می‌روند، این‌ها که جلو شمشیرها می‌روند و افتخارشان این است که فرمان رسول خدا (صلی‌الله علیه و آله) را اجرا کنند. عرض کردند: یا رسول اللَّه؛ چرا از دور فرمان ندادید که ما این کار را بکنیم؟

حضرت فرمودند: لایَسْتَعِنْ احَدُکُمْ مِنْ غَیْرِهِ وَ لَوْ بِقَضْمَهٍ مِنْ سِواک؛ هرگز از دیگران در کارها کمک نجویید ولو برای یک امر کوچکی باشد، ولو برای اینکه یک مسواک از دیگران بخواهید. یعنی کار خودتان را تا آن حدی که برای شما ممکن است و خودتان می‌توانید انجام دهید، از دیگری نخواهید که برایتان انجام دهد.

ببینید چقدر بجا. حالا اگر همین جمله را پیغمبر یک وقتی بالای منبر گفته بود، این قدر اثر نمی‌بخشید. این جمله را در وقتی می‌گوید که خودش اول عمل می‌کند.

پرورش اعتماد به نفس

۲. عبارت آیت‌الله جوادی آملی درباره اعتماد به نفس
درباره اعتماد به نفسی که در مقابل اعتماد به خدا و توکل به اوست، آیت‌الله جوادی آملی در کتاب مراحل اخلاق در قرآن، بحث توکل می‌گوید: یکی از افکاری که از مغرب‌زمین به حریم اندیشه ناب توحیدی مسلمانان و موحدان نفوذ کرده، این است که اعتماد به نفس از فضایل است و باید دیگران را به آن ترغیب کرد؛ در حالی که اسلام، هرگز اعتماد به نفس را تأیید نکرده است؛ زیرا انسانی که مالک هیچ شأنی از شئون خود نیست: «لا یملک لنفسه نفعاً ولا ضرا ولا موتاً ولا حیاهً ولا نشوراً» چگونه می‌تواند بر خود تکیه کند؟

آنچه از نظر اسلام فضیلت به شمار می‌رود و دین به آن بها می‌دهد، اعتماد و توکل بر خداست، چنانکه حضرت امام جواد (علیه‌السلام) فرمودند: «الثقه بالله تعالی ثمن لکل غال وسُلَّم إلی کل عال»؛ اعتماد به خدا، بهای هر کالای گران‌بها و نردبان صعود به هر درجه بلندی است. تکیه‌گاه مۆمن، قدرت بی‌کران و مستقل خدای سبحان است، نه قدرت خودش و نه قدرت دیگران.

اما اعتماد به نفس یا اعتماد به دیگران از نظر اسلام، رذیلت است؛ زیرا معنای اعتماد به نفس آن است که انسان به حول و قوه خود اعتماد کند، در حالی که خدای سبحان در معرفی مۆمنان می‌فرماید: آنان در برابر تهاجم بیگانگان می‌گفتند: «حسبنا الله و نعم الوکیل». آنان نمی‌گفتند قدرت نظامی و توان رزمی ما کافی است.

انسانی که در برابر خدا عاجز است و مالک چیزی نیست، باید بر خدا توکل کند نه بر نفس خود.

امام سجاد (علیه‌السلام) در ابتدای دعای ابوحمزه به خدای سبحان عرض می‌کند: «من أین لی الخیر یا ربّ ولا یوجد إلاّ من عندک و من أین لی النجاه و لا تُستطاع إلّا بک. لا الذی أحسن استغنی عن عونک و رحمتک و لا الذی أساء و اجترء علیک و لم یُرضِک خرج عن قدرتک… و لولا أنت لم أدر ما انت»؛ از کجا خیری توانم یافت؟ در صورتی که خیر، جز نزد تو نیست و از کجا راه نجاتی خواهم جُست و حال آن که جز به لطف تو، نجات میسر نیست… نه نیکوکاران از یاری و لطف و رحمتت بی‌نیازند و نه تبهکارانِ بی‌باک، از سلطه و قدرت تو بیرونند… اگر بر اثر هدایت تو نبود، نمی‌دانستم تو کیستی.

خبرگزاری فارس

پاسخی بگذارید

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

  1. راهیان نور امسال رنگ و بوی مدافعان حرم به خود می گیرد - 85,838 بازدید
  2. دانلود رایگان کتاب عشق شیرین -۲۵۰صفحه-PDF - 46,060 بازدید
  3. تماس با ما - 36,331 بازدید
  4. دانلود/ آهنگ ماموریت سخت با صدای حامد زمانی + متن شعر - 29,421 بازدید
  5. درآمد علیخانی از «ماه عسل» چقدر است؟ - 26,572 بازدید
  6. به موج وبلاگی «من عاشق محمدم»بپیوندیم - 24,111 بازدید
  7. گلچینی از مطالب ارسالی به کمپین “دفاع از پاسپورت ایرانی” - 23,360 بازدید
  8. واکنش احمدی مقدم به تکذیبیه احمدی نژاد - 22,358 بازدید
  9. تعرفه تبلیغات در روایت نو - 21,001 بازدید
  10. گزارش تصویری فراخوان ” من، کلاس و معلم مهربانم “ - 20,652 بازدید
  11. اعلان جنگ شورای امر به‌ معروف به چشمان «فتنه‌ انگیز»! - 20,435 بازدید
  12. نتیجه ابلاغ سیاست های اقتصاد مقاومتی چه شد؟ - 19,783 بازدید
  13. درباره ما - 19,716 بازدید
  14. داستان زندگی مادر امام زمان (عج) نمایش رادیویی شد - 19,323 بازدید
  15. گلدون وبلاگی استان البرز/شماره ۷۹ - 18,786 بازدید
  16. نظر برخی وبلاگ نویسان استان البرز در مورد حماسه ۹ دی - 18,710 بازدید
  17. آزاد اندیشی یعنی رقص روی سن دانشگاه؟ - 18,281 بازدید
  18. افزایش سرعت فایرفاکس با استفاده از تکنیک HTTP Pipelining - 18,217 بازدید
  19. شاگرد ساوجبلاغی میرزای کلهر - 18,198 بازدید
  20. با رعایت این نکات، همیشه موهای زیبا داشته باشید - 13,096 بازدید
  21. موج وبلاگی:محکومیت سکوت غرب در قبال شهادت ۳مسلمان - 11,984 بازدید
  22. طول انگشتان دست چه چیزی درباره شما می‌گویند؟ - 11,929 بازدید
  23. یامهدی (عج) - 11,916 بازدید
  24. شیرینی زندگی با طعم شیرینی - 11,877 بازدید
  25. سفرای ایرانی خلیج فارس را ترک کنند - 11,804 بازدید
  26. گلدون وبلاگی استان البرز/شماره ۸۱ - 11,775 بازدید
  27. بهترین تغذیه در زنگ تفریح مدرسه - 11,738 بازدید
  28. پیکرهای چهار شهید مدافع حرم در قم تشییع می شود - 11,693 بازدید
  29. تفاوت حلم و صبر… - 11,580 بازدید
  30. مأموریت بررسى سانحه دو قطار مسافربرى در سمنان به پایان رسید/ گزارش‌ها به معاون اول رییس‌جمهور ارائه شد - 11,498 بازدید

روزنامه‌های ورزشی بیست و یکم آذر ماه؛

۲۱ آذر ۱۳۹۵

مختل شدن برنامه زنده ترکیه پس از انفجار بمب در نزدیکی استادیوم بشیکتاش+فیلم

۲۱ آذر ۱۳۹۵

حدیث امام صادق(ع) درباره صله رحم

۲۱ آذر ۱۳۹۵

فرش قرمز قلیان‌های شارژی زیر پای جوانان/ پای پلیس فتا کی به ماجرا باز می‌شود؟

۲۱ آذر ۱۳۹۵

رفتار عجیب سرمربی پدیده پس از دریافت گل

۲۱ آذر ۱۳۹۵

سنگ شکن های طبیعی کلیه و صفرا/ سنگ‌های مزاحم بدن را تار و مار کنید

۲۱ آذر ۱۳۹۵

پرسپولیسی ها از رئال‌مادرید و بارسلونا کمتر گل خورده‌اند!

۲۱ آذر ۱۳۹۵

ورود موج بارشی قدرتمند و سرد از اواخر هفته جاری

۲۱ آذر ۱۳۹۵

به مناسبت کشتار مظلومانه شیعیان نیجریه دانلود مداحی حاج میثم مطیعی

۲۱ آذر ۱۳۹۵

عکس/ عجیب ترین صحنه از دیدار استقلال-تراکتورسازی

۲۱ آذر ۱۳۹۵

حمایت دو مرجع تقلید از تولید سریال حضرت موسی(ع)

۲۱ آذر ۱۳۹۵

زمان طلایی تربیت کودک

۲۱ آذر ۱۳۹۵

چطور مقابل سرطان سینه شکست‌ناپذیر شویم؟

۲۱ آذر ۱۳۹۵

فیلمسازان غایب فجر ۳۵ چه کسانی هستند؟

۲۱ آذر ۱۳۹۵

حدیث امام علی(ع) درباره جوانان

۲۱ آذر ۱۳۹۵

سیاستمداران آمریکایی خواستار غرق کردن قایق‌های ایران در خلیج فارس شدند

۲۱ آذر ۱۳۹۵

مأموریت بررسى سانحه دو قطار مسافربرى در سمنان به پایان رسید/ گزارش‌ها به معاون اول رییس‌جمهور ارائه شد

۲۱ آذر ۱۳۹۵

روزنامه‌های ورزشی بیستم آذر ماه

۲۱ آذر ۱۳۹۵

منصوریان: گل دوم آفساید نبود/ تقویت کادر فنی به دلیل گل خوردن در نیمه دوم منطقی نیست

۲۱ آذر ۱۳۹۵

گله کاربران استقلالی از باخت روز گذشته این تیم+نظرات

۲۱ آذر ۱۳۹۵

مناجات پسری هفت ساله با امام زمان

۲۱ آذر ۱۳۹۵

پژوهش یک شرق شناس درباره طالقان آخرالزمان

۲۱ آذر ۱۳۹۵

آنها که انتقاد می‌کردند، همین روزها را می‌دیدند/ آغازگر دعوا مستحق “توبیخ” است

۲۱ آذر ۱۳۹۵

اوباما: با امضای برجام توانستیم بدون نیاز به بمباران، بر تهدیدی بزرگ فائق آییم!

۲۱ آذر ۱۳۹۵

دعای امام زمان (عج)برای شیعیانش چیست؟

۲۱ آذر ۱۳۹۵

از غر زدن هادی کاظمی تا حضور یک داعشی در هواپیمای بهداد سلیمی + فیلم

۲۱ آذر ۱۳۹۵

چگونه جوانان را به خواندن نماز مشتاق کنیم؟

۲۱ آذر ۱۳۹۵

شب های زمستان با سریال های جدید رسانه ملی گرم می شود

۲۱ آذر ۱۳۹۵

فروش «سلام بمبئی» به ۲ میلیارد و ۵۰۰ میلیون تومان رسید/ «یتیم‌خانه ایران» به مرز میلیاردی شدن نزدیک شد

۲۱ آذر ۱۳۹۵

تصوری غلط درخصوص تعداد یاران حضرت(عج)/ مأموریت های سربازان خاص امام زمان(عج) چیست

۲۱ آذر ۱۳۹۵

آرشیو